Kanal6 Dijital’de yayınlanan İlknur Durmuşkaya’nın sunduğu Söz Esnafın programında bu hafta pazarcı esnafının yaşadığı sorunlar masaya yatırıldı. Anadolu Yakası Pazarcı ve Seyyar Esnaf Odası Başkanı ile Türkiye Sebzeciler Meyveciler Pazarcılar Federasyonu Başkan Vekili Mehmet Emin Yarar, pazardaki fiyatların neden yükseldiğini, esnafın çalışma şartlarını ve marketlerle yaşanan rekabeti anlattı.
“TARLADAN ÇIKAN ÜRÜN DOĞRUDAN TEZGAHA GELMİYOR”
Pazardaki fiyatların yalnızca üretici fiyatına bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Yarar, ürünün tüketiciye ulaşana kadar çok sayıda maliyet kaleminden geçtiğini ifade etti.
“Tarladan çıkan ürünün toplanması, taşınması, paketlenmesi, hale girmesi, nakliyesi, işçiliği, vergisi derken ciddi maliyet oluşuyor. Tarlada 20 liraya alınan ürün pazara gelene kadar en az 40-50 liraya mal oluyor” diyen Yarar, pazarcı esnafının yüksek fiyatların sorumlusu gibi gösterilmesine tepki gösterdi.
“Bazı yayınlarda ‘Tarlada 5 lira, pazarda neden 40 lira?’ deniliyor ama o ürünün geçirdiği süreç araştırılmıyor. Pazarcı esnafını günah keçisi ilan etmek doğru değil” ifadelerini kullandı.
“AKŞAM İNDİRİLEN FİYATLAR MECBURİYETTEN”
Vatandaşların sıkça merak ettiği “Sabah pahalı olan ürün neden akşam ucuzluyor?” sorusuna da yanıt veren Yarar, özellikle yaz aylarında ürünlerin kısa sürede bozulduğunu söyledi.
“Pazarcı esnafı ürünü isteyerek ucuzlatmıyor. O mal satılmazsa ertesi güne kalmıyor, çöpe gidiyor. Bazen zararına bile satış yapılıyor” diyen Yarar, akşam saatlerinde yapılan indirimlerin zorunluluktan kaynaklandığını belirtti.
“PAZAR KÜLTÜRÜNÜ YOK ETMEYE ÇALIŞIYORLAR”
Programda zincir marketlerle yaşanan rekabet de gündeme geldi. Pazar kurulan günlerde marketlerin “halk günü” adı altında fiyat düşürmesini eleştiren Yarar, bunun pazarcı esnafını hedef alan bir yöntem olduğunu savundu.
“Pazarın kurulduğu gün fiyat düşürüp diğer günler yükseltmek doğru değil. Eğer gerçekten vatandaş düşünülüyorsa aynı fiyat politikası her gün uygulanmalı” dedi.
Marketlerin pazar kültürünü zayıflatmaya çalıştığını öne süren Yarar, “Biz rekabete karşı değiliz ama rekabetin ahlaklı olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“PAZARCI ESNAFININ SOSYAL HAYATI YOK”
Pazarcı esnafının çalışma koşullarının dışarıdan göründüğünden çok daha ağır olduğunu dile getiren Yarar, birçok esnafın günün büyük bölümünü tezgah başında geçirdiğini anlattı.
“Sabah 3’te kalkıp gece yarısına kadar çalışan insanlar var. Pazarcı esnafının sosyal hayatı yok denecek kadar az. Çocuğunu göremeyen, ailesiyle vakit geçiremeyen insanlar var” dedi.
“GENÇLER BU MESLEKTEN UZAKLAŞIYOR”
Mesleğin giderek daha zor hale geldiğini belirten Yarar, gençlerin pazarcılığa eskisi kadar ilgi göstermediğini söyledi.
“Yeni nesil daha konforlu mesleklere yöneliyor. Pazarcılık ciddi emek isteyen bir iş. Bu nedenle mesleği cazip hale getirmek gerekiyor” ifadelerini kullanan Yarar, devletin son yıllarda pazarcı esnafına yönelik bazı destekler verdiğini de anlattı.
“PAZAR KÜLTÜRÜ BU ÜLKEDE BİTMEZ”
Pazarların Türkiye’nin önemli kültürel değerlerinden biri olduğunu vurgulayan Yarar, vatandaşların taze ve günlük ürün için pazarı tercih etmeye devam edeceğini söyledi.
“Biz bir tarım ülkesiyiz. Pazar kültürü bu ülkede bitmez” diyen Yarar, özellikle İstanbul’da sokak aralarında kurulan pazarların daha modern hale getirilmesi için belediyelerle görüşmeler yürüttüklerini ifade etti.
