EKONOMİ

Küresel gerilim Türkiye’yi nasıl etkiledi? TCMB Başkanı Karahan ABD’de açıkladı

TCMB Başkanı Fatih Karahan ABD’de gerçekleştirdiği sunumda, enflasyonun yüzde 75,5’ten yüzde 30,9’a gerilediğini ve swap hariç net rezervlerin eksi 65 milyar dolardan artı 31 milyar dolara dönerek tarihi bir iyileşme kaydettiğini açıkladı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Amerika Birleşik Devletleri’nin finans merkezleri olan Washington ve New York’ta yatırımcılarla bir araya gelerek "Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı kapsamlı bir sunum gerçekleştirdi. Karahan’ın paylaştığı veriler, Türkiye ekonomisinde son bir yılda yaşanan dezenflasyon sürecinin başarısını ve finansal istikrardaki güçlenmeyi rakamlarla ortaya koydu. Mayıs 2024’te yüzde 75,5 ile zirve yapan enflasyonun, Mart 2025 itibarıyla yüzde 30,9 seviyesine kadar gerilemesi, sunumun en dikkat çekici başlığı oldu.

DEZENFLASYON SÜRECİ TÜM SEKTÖRLERE YAYILIYOR

Başkan Karahan, enflasyondaki düşüşün sadece genel rakamlarla sınırlı kalmadığını, dezenflasyonun tüm alt gruplarda kararlı bir şekilde sürdüğünü ifade etti. Hizmet sektöründe enflasyonun yüzde 56,3’ten yüzde 40,6’ya çekildiğini belirten Karahan; gıda, temel mallar ve enerji kalemlerinde de benzer bir aşağı yönlü eğilim yaşandığını kaydetti. Özellikle kira ve eğitim gibi katılığıyla bilinen kalemlerdeki yumuşama, dezenflasyon sürecine en büyük desteği veren unsurlar arasında yer aldı. Verilere göre kira enflasyonu bir yıl içerisinde yüzde 91,8’den yüzde 52,4’e gerileyerek beklentilerin üzerinde bir iyileşme gösterdi.

KÜRESEL GERGİNLİĞE KARŞI EŞEL MOBİL KALKANI

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Karahan, Türkiye’nin bu şoklara karşı aldığı önlemleri anlattı. Şubat 2026 sonunda bölgede başlayan çatışmaların ardından küresel petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişin iç piyasaya yansımasını engellemek adına 5 Mart’ta "eşel mobil" sisteminin yeniden hayata geçirildiğini hatırlattı. Karahan, bu sistem sayesinde akaryakıttaki ÖTV tutarlarının otomatik olarak dengelendiğini ve dış kaynaklı enerji şoklarının enflasyonist baskıya dönüşmesinin sınırlandırıldığını vurguladı.

İÇ TALEPTE YAVAŞLAMA VE İKTİSADİ FAALİYETLERDE DENGE

Ekonomideki soğuma sinyallerine dikkat çeken Başkan, otomobil ve beyaz eşya satışları ile kredi kartı harcamalarındaki gerilemenin iktisadi faaliyetteki yavaşlamayı teyit ettiğini belirtti. Kredi büyümesinin yılın ilk çeyreğinde yüzde 30,7 seviyelerine inmesi ve kapasite kullanım oranlarının zayıf seyri, talebin dengelenmeye başladığını gösteriyor. Karahan ayrıca, cari açığın tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini ancak altın fiyatlarındaki yükselişin hanehalkının döviz talebi üzerinde hala etkili olduğunu sözlerine ekledi.

REZERVLERDE REKOR ARTIŞ VE GÜÇLÜ BİLANÇO

Sunumun en çarpıcı bölümlerinden birini ise Merkez Bankası’nın rezervlerindeki iyileşme oluşturdu. Karahan, Mart 2024’te 123 milyar dolar olan brüt rezervlerin, bir yıl içinde 171 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Daha da önemlisi, swap hariç net rezervlerin eksi 65 milyar dolardan artı 31 milyar dolar seviyesine yükselerek tarihi bir dönüşüme imza attığı belirtildi. Başkan Karahan, bu tablonun Türkiye ekonomisini geçmişteki kriz dönemlerine kıyasla çok daha dirençli ve güvenli bir konuma taşıdığının altını çizdi.