Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), küresel enerji piyasalarının geleceğine ışık tutan "Dünya Petrol Görünümü (WOO) 2026" raporunu yayımladı. Rapordan derlenen bilgilere göre, dünya nüfusundaki artış ve sürdürülebilir ekonomik büyüme, gelecekteki enerji talebinin en temel motoru olmaya devam edecek.
2050 yılına kadar dünya nüfusunun 9,7 milyara yaklaşması, küresel ekonominin ise satın alma gücü paritesine göre iki kattan fazla büyüyerek 359 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu doğrultuda küresel enerji tüketiminin, 2025'teki günlük 312 milyon varil petrol eş değerinden 2050'de yaklaşık yüzde 23 artışla 383 milyon varil petrol eş değeri seviyesine yükseleceği öngörülüyor.
PETROL VE DOĞAL GAZ LİDERLİĞİNİ KORUYOR
Geleceğin enerji senaryolarında yenilenebilir kaynaklara geçiş konuşulsa da OPEC raporu, fosil yakıtların baskın rolünü sürdüreceğini ortaya koyuyor. Petrolün 2050'ye kadar küresel enerji görünümünde en büyük paya sahip olma konumunu koruyarak toplam talebin yüzde 30'una yakınını oluşturacağı tahmin ediliyor.
Petrol ve doğal gazın toplam payının ise yüzde 54 seviyesinde gerçekleşeceği öngörülüyor. Diğer yandan küresel elektrik üretiminin, gelişmekte olan ekonomilerin ve özellikle Asya'nın etkisiyle yüzde 85'ten fazla artarak 32 bin teravatsaatten 59 bin 500 teravatsaate çıkması bekleniyor.
TALEBİN YENİ MOTORU HİNDİSTAN VE ASYA OLACAK
Küresel petrol talebinin önümüzdeki yıllarda da artmaya devam ederek 2030'da günlük 113,3 milyon varile, 2050'de ise 124,1 milyon varile ulaşacağı hesaplanıyor. Bu durum, petrol talebinin 2025 seviyelerine kıyasla yaklaşık 19 milyon varil artacağı anlamına geliyor. Söz konusu talep artışının neredeyse tamamı gelişmiş Batı ekonomilerinin dışından, yani OECD dışı ülkelerden gelecek.
Büyümeye en büyük katkıyı 8,1 milyon varillik ek taleple Hindistan sağlarken; Orta Doğu, Afrika ve diğer Asya ülkeleri de bu yükselişi sırtlayacak. Çin'deki büyüme ise geçmiş yıllara kıyasla daha sınırlı kalacak. Sektörel bazda bakıldığında ise kara yolu taşımacılığı, petrokimya ve havacılık sektörleri petrol tüketimindeki artışın başlıca kaynakları olacak.
ABD KAYA PETROLÜ ZİRVEYİ GÖRDÜ, SAHNE OPEC+ GRUBUNUN
Arz tarafında dengelerin uzun vadede değişmesi bekleniyor. Brezilya, Katar, ABD, Arjantin ve Kanada gibi OPEC+ dışı üreticilerin 2030'a kadar küresel sıvı yakıt arzındaki artışın yarısını karşılaması öngörülüyor. Ancak OPEC, ABD kaya petrolü üretiminin günlük 9 milyon varilin biraz üzerinde zirve yapmış olabileceğini ve bundan sonra büyümenin sınırlı kalacağını değerlendiriyor.
2030 sonrasında OPEC+ dışı arzın yatay seyretmesiyle birlikte OPEC+ ülkelerinin küresel piyasadaki payı yeniden artacak. Grubun pazar payının yüzde 48'den yüzde 52'ye çıkacağı ve sıvı yakıt arzının günlük 64,5 milyon varile yükseleceği tahmin ediliyor. Tüm bu devasa talebin karşılanabilmesi için ise 2026-2050 döneminde arama-üretim, rafinaj ve lojistik altyapısı dahil olmak üzere toplam 17,7 trilyon dolarlık dev bir yatırım yapılması gerekiyor.
KÜRESEL TİCARETİN MERKEZİ DEĞİŞMİYOR
Rapora göre, küresel petrol ticareti 2050'ye kadar yaklaşık yüzde 25 artarak günlük 69 milyon varile ulaşacak. Bu süreçte Orta Doğu, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı bölgesi konumunu daha da güçlendirirken, Asya-Pasifik bölgesi dünyanın en büyük ithalat merkezi olma özelliğini koruyacak. Öte yandan OPEC, gelecekteki belirsizliklere karşı alternatif senaryolara da yer veriyor.
İleri enerji teknolojilerinin hızlandığı teknoloji odaklı senaryoda petrol talebinin 2035 sonrasında zirve yapıp 2050'de günlük 107 milyon varilin altına gerileyebileceği, gelişmekte olan ülkelerin daha güçlü büyüdüğü eşitlikçi büyüme senaryosunda ise talebin günlük 131 milyon varile kadar çıkabileceği belirtiliyor.