Küresel enerji piyasalarında sular durulmuyor. ABD ile İran arasında yaşanan savaşın gölgesinde toplanan OPEC+ üyesi 7 ülke, kritik bir karara imza attı. Grup, bölgedeki çatışmaların bazı üyelerin üretim kapasitesini ciddi şekilde kısıtlamasına rağmen, son 4 ay içinde 4’üncü kez petrol üretim hedeflerini yükseltme kararı aldı. Piyasaların pürdikkat takip ettiği bu hamle, enerji koridorlarındaki yangını söndürme çabası olarak yorumlanıyor.
7 ÜLKEDEN ÇEVRİM İÇİ KRİTİK ZİRVE
Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, küresel piyasa koşullarını ve önümüzdeki dönemin görünümünü masaya yatırmak üzere 7 Haziran 2026'da çevrim içi bir toplantıda bir araya geldi.
Petrol piyasasında istikrarı destekleme yönündeki ortak taahhütlerini yineleyen 7 ülke, nisan 2023’te duyurulan ek gönüllü üretim ayarlamalarında değişikliğe gitti. Alınan karar doğrultusunda, temmuz 2026 itibarıyla günlük 188 bin varillik bir üretim artışının hayata geçirilmesi kararlaştırıldı.
PİYASA ŞARTLARINA GÖRE TAM ESNEKLİK SİNYALİ
Toplantının ardından yapılan resmi açıklamada, nisan 2023'te ilan edilen ek gönüllü üretim ayarlamalarının kalıcı olmadığı, piyasa koşullarına bağlı olarak kademeli bir şekilde kısmen veya tamamen geri alınabileceği aktarıldı.
Piyasa istikrarını korumak adına ihtiyatlı bir yaklaşım benimseyeceklerini belirten üye ülkeler; gönüllü üretim ayarlamalarının kademeli olarak kaldırılması, artırılması, durdurulması ya da tamamen tersine çevrilmesi konusunda tam bir esnekliğe sahip olduklarını vurguladı. Bu esnekliğin kasım 2023'te ilan edilen ve daha önce uygulanan gönüllü üretim ayarlamalarının geri çevrilmesini de kapsadığı ifade edildi.
TELAFİ SÜRESİ ARALIK 2026'YA UZATILDI
Alınan bu yeni kararın, katılımcı ülkelerin geçmiş dönemdeki telafi süreçlerini hızlandırmaları için önemli bir fırsat sunacağı kaydedildi. Ortak Bakanlar İzleme Komitesi tarafından yakından takip edilecek olan ek gönüllü üretim ayarlamaları da dahil olmak üzere, İşbirliği Bildirgesi'ne tam uyum taahhüdü bir kez daha teyit edildi.
Ülkeler ayrıca, ocak 2024'ten bu yana kotayı aşarak fazla üretilen tüm petrol miktarlarının tam olarak telafi edilmesi konusundaki kararlılıklarını doğruladı. Bu kapsamda daha önce belirlenen telafi süresi, aralık 2026 sonuna kadar uzatıldı. Sürecin sorunsuz ilerlemesi için 7 OPEC+ ülkesi her ay düzenli toplanacak ve bir sonraki kritik zirve 5 Temmuz 2026'da gerçekleşecek.
ABD-İRAN SAVAŞI VE BAE AYRILIĞI ARZ KRİZİNİ TETİKLEDİ
OPEC+ blokunun bu hamlesi, aslında arka planda devasa bir jeopolitik kriz yaşanırken geldi. ABD ile İran arasında patlak veren savaş, şubat ayı sonundan bu yana küresel petrol ticaretinin şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı'ndan yapılan sevkiyatları büyük ölçüde felç etti.
Bu durum dünya genelinde devasa bir arz krizine yol açarken, Suudi Arabistan gibi en kilit OPEC+ üreticileri bile küresel müşterilerine tam tedarik sağlamakta zorlandı. Karteldeki tek çatlak bununla da sınırlı kalmadı; Birleşik Arap Emirlikleri'nin yaklaşık 60 yıllık üyeliğin ardından OPEC'ten ayrılma kararı alması, örgüt içindeki krizi ve belirsizliği daha da derinleştirdi.
