Ortadoğu'daki jeopolitik krizin faturası enerji piyasalarına çok ağır yansıyor. Basra Körfezi'ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlayan dar su yolu Hürmüz Boğazı, savaş hali nedeniyle fiilen kilitlenmiş durumda. Küresel LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı ve özellikle en büyük tedarikçilerden Katar'ın dünyaya açılan tek kapısı olan bu stratejik geçitteki aksaklıklar, piyasaları anında paniğe sürükledi. Buradan geçen LNG'nin asıl alıcısı Çin ve Asya ülkeleri olsa da, küresel tedarik zincirindeki bu devasa kopukluk, alternatif arayışlarını tetikleyerek doğrudan Avrupa pazarı üzerinde çok şiddetli bir fiyat baskısı oluşturdu.
AVRUPA’DA DEPOLAR BOŞ, İHTİYAÇ BÜYÜK
Krizin patlak verdiği anlarda Avrupa'nın bu şoka hazırlıksız yakalanması, gaz fiyatlarındaki yangını daha da körükledi. Avrupa genelinde doğal gaz depolarındaki doluluk oranının kritik sınır olan yüzde 30'un altına gerilemesi, kıtanın uluslararası piyasalardan acil LNG tedarik etme mecburiyetini artırdı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının ardından Hürmüz'de ticari gemi geçişlerinin fiilen durmasıyla, Avrupa'da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF'de fiyatlar adeta patladı.
AĞUSTOS 2023'TEN BU YANA EN SERT YÜKSELİŞ
Piyasa ekranlarına yansıyan rakamlar, krizin şiddetini net bir şekilde ortaya koyuyor. Saldırılar öncesinde, 27 Şubat'ta megavatsaat başı 31,95 eurodan kapanan nisan vadeli kontratlar, haftanın açılışıyla birlikte 39,2 euro seviyesine kadar tırmandı. Yüzde 20'nin üzerindeki bu keskin artış, Avrupa gaz piyasalarında Ağustos 2023'ten bu yana tek seferde görülen en büyük sıçrama olarak kayıtlara geçti. Yaşanan bu sert şokla birlikte Avrupa gaz fiyatları, 18 Şubat 2025'te test edilen 38,7 euroluk zirveyi de aşarak yeni bir rekor kırmış oldu.
