Suudi Arabistan'da Aramco'ya bağlı Samref rafinerisinin hedef alınmasıyla petrol piyasalarında yaşanan sert kırılma, küresel ekonominin enflasyonla mücadelesini yeni bir sınava soktu. TCLira'nın haberine göre, saldırı öncesinde 106-108 dolar bandında seyreden Brent petrolün kısa sürede yüzde 9'luk sıçramayla 116 doların üzerine çıkmasını değerlendiren EGD Başkanı Hasan Arslan, bu tablonun piyasalardaki dengelerin ne kadar hızlı değişebileceğini kanıtladığını belirtti. Son iki yıldır talebi soğutarak fiyat artışlarını kontrol altına almaya çalışan dünya ekonomilerinde tartışmanın boyut değiştirdiğine dikkat çeken Arslan, odak noktasının artık ‘faizler ne zaman inecek?’ sorusundan ziyade, ‘faizler gerçekten inebilir mi?’ şüphesine kaydığını vurguladı.
MERKEZ BANKALARININ ELİ ZAYIFLIYOR
Enerji fiyatlarının bu seviyelerde tutunmasının merkez bankalarının manevra alanını daraltacağı öngörülüyor. Enerji maliyetinin sadece akaryakıttan ibaret olmadığını; üretimden lojistiğe ve gıdaya kadar tüm zinciri etkilediğini belirten Arslan, son dönemde enflasyonda görülen düşüşün oldukça kırılgan olduğunun altını çizdi. Bu maliyet baskısının kalıcı hale gelmesi durumunda faiz indirimini konuşmanın zorlaşacağını ifade eden EGD Başkanı, belirsizliğin uzaması halinde bazı ekonomilerde yeniden faiz artışı ihtimalinin bile gündeme gelebileceği tespitinde bulundu.
BÜYÜME SANCISI VE GELİŞEN PİYASALARA KUR BASKISI
Petrol şokunun enflasyon dışındaki ikinci büyük faturası ise küresel büyüme üzerinde hissedilecek. Halihazırda zayıf seyreden Avrupa, toparlanmakta zorlanan Çin ve yumuşak iniş arayışındaki ABD ekonomisine dikkat çeken Arslan, artan maliyetlerin şirket kârlılıklarını ezeceğini veya fiyatlara yansıyarak büyüme üzerinde ekstra baskı yaratacağını kaydetti. Analizde özellikle gelişmekte olan ülkelerin bu tablo karşısında çok daha hassas olduğu vurgulandı. Yükselen petrol fiyatlarının doğrudan enerji faturasını kabarttığını ve döviz ihtiyacını artırdığını belirten Arslan, bu durumun kur üzerinde baskı yarattığını, küresel risk algısıyla güçlenen doların ise cari açığı büyüterek finansman maliyetlerini yukarı çektiğini ifade etti.
‘SIÇRAMA MI YOKSA YENİ NORMAL Mİ?’ SORUSU
Piyasaların önündeki asıl belirsizlik ise fiyatlamanın yönünden ziyade bu seviyelerin kalıcılığı olarak öne çıkıyor. EGD Başkanı Arslan, petroldeki bu hareketin kısa süreli bir sıçrama olması halinde piyasa tarafından tolere edilebileceğini, ancak kalıcı bir banta dönüşmesi durumunda iyimser senaryoların bozulacağını belirtiyor. Arslan'ın değerlendirmesine göre, enerji maliyetlerinin bu seviyelerde yapışkan hale gelmesi, küresel piyasalardaki 'işler yoluna giriyor' algısını temelden sarsacak en büyük risk potansiyelini taşıyor.
