Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Nisan ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerini kamuoyuyla paylaştı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1752 iş yerinin katılımıyla hazırlanan anket sonuçlarına göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya kıyasla 1,4 puanlık bir düşüş kaydederek 98,6 seviyesine geriledi. Aynı dönemde mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise 0,4 puanlık sınırlı bir azalışla 100,6 seviyesinde gerçekleşti.
ENDEKSİ ETKİLEYEN FAKTÖRLERDE KARMAŞIK SEYİR
Nisan ayı verileri incelendiğinde, endeksi oluşturan alt kalemlerde farklı eğilimler göze çarpıyor. Sabit sermaye yatırım harcamaları ve mevcut toplam sipariş miktarına yönelik olumlu değerlendirmeler endeksi yukarı çekmeye çalışsa da genel gidişat, üretim hacmi ve istihdam beklentilerindeki zayıflama bu artışı baskıladı. Özellikle gelecek üç aya ilişkin ihracat siparişleri ve üretim hacmi beklentilerindeki düşüş, sanayicinin temkinli duruşunu koruduğunu gösteriyor. Buna karşın mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, arz-talep dengesindeki değişimlerin bir göstergesi olarak kayıtlara geçti.
ÜRETİM VE SİPARİŞLERDEKİ SON DURUM
Son üç aylık döneme bakıldığında, üretim hacminde geçmiş aylardaki azalış eğiliminin yerini artış bildirenlerin lehine bir seyire bıraktığı görülüyor. İç piyasa ve ihracat siparişlerindeki zayıflama ise bir önceki aya göre hız kesse de halen negatif bölgede kalmaya devam ediyor. Gelecek üç aylık projeksiyonlarda ise iç piyasa siparişlerine yönelik iyimserlik artarken, ihracat ve üretim beklentilerinde bir kan kaybı yaşandığı dikkat çekiyor. Öte yandan, sanayicinin gelecek 12 aylık dönemdeki sabit sermaye yatırımı ve istihdam planlamalarında artış yönlü beklentilerinin güçlenmesi, uzun vadeli iyimserliğin bir miktar korunduğuna işaret ediyor.
MALİYET BASKISI VE ENFLASYON BEKLENTİLERİ YÜKSELİŞTE
Sanayi sektöründe maliyet artışları gündemdeki yerini koruyor. Son üç ayda birim maliyetlerin arttığını belirtenlerin oranı yüksek seyrini sürdürürken, gelecek üç ayda maliyetlerin daha da yükseleceği beklentisi güçlendi. Bu durum satış fiyatlarına da yansıyarak fiyat artış beklentilerini tetikledi. Verilere göre, katılımcıların 12 ay sonrası yıllık ÜFE beklentisi nisan ayında 0,8 puanlık artışla yüzde 31,9 seviyesine ulaştı.
ÜRETİMİ KISITLAYAN UNSURLAR VE GENEL GÖRÜNÜM
Ankete katılan işletmelerin yüzde 56,5’i üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını beyan ederken, kısıtla karşılaşan işletmelerin en büyük sorunu yüzde 12,8 ile talep yetersizliği oldu. Talep yetersizliğini sırasıyla ham madde ve ekipman eksikliği, mali imkansızlıklar ve iş gücü yetersizliği takip etti. Sanayi dalındaki genel gidişat konusunda ise nisan ayı itibarıyla kötümser düşünenlerin oranındaki artış, sektördeki genel hava üzerindeki baskının sürdüğünü ortaya koydu.
