Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Ocak ayına ilişkin "Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri" verilerini kamuoyuyla paylaştı. Verilere göre, reel sektörün döviz dengesinde yükümlülüklerin varlıklardan daha hızlı artmasıyla birlikte net döviz pozisyonu açığında belirgin bir yükseliş kaydedildi.
Aralık 2025 verileriyle kıyaslandığında, şirketlerin döviz varlıkları 558 milyon ABD doları tutarında sınırlı bir azalış sergilerken, yükümlülüklerin 8 milyar 591 milyon ABD doları seviyesinde artış göstermesi dikkat çekti. Bu gelişmeler sonucunda net döviz pozisyonu açığı 197 milyar 591 milyon ABD doları seviyesine ulaşarak, bir önceki aya göre 9 milyar 149 milyon ABD doları artış kaydetmiş oldu.
VARLIK KOMPOZİSYONUNDA MEVDUAT VE ALACAKLAR GERİLEDİ
Ocak 2026 dönemine ait varlık dağılımı detaylı incelendiğinde, farklı kalemlerde zıt yönlü hareketler izlendi. Şirketlerin türev varlıkları 1 milyar 590 milyon ABD doları, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları ise 681 milyon ABD doları tutarında artış gösterdi.
Ancak bu artışlar; ihracat alacaklarındaki 1 milyar 862 milyon dolarlık, yurt içi bankalardaki mevduatlardaki 668 milyon dolarlık ve menkul kıymetlerdeki 300 milyon dolarlık azalışlarla dengelenemedi. Bu değişimlerin neticesinde reel sektörün toplam döviz varlıkları bir önceki aya göre 558 milyon ABD doları gerileyerek genel tabloda negatif bir seyir izledi.
KREDİ KULLANIMI YÜKÜMLÜLÜKLERİ YUKARI TAŞIDI
Yükümlülükler tarafında ise borçlanma eğiliminin devam ettiği görüldü. Bir önceki aya göre yurt içinden sağlanan nakdi krediler 3 milyar 611 milyon ABD doları, türev yükümlülükler 3 milyar 440 milyon ABD doları ve yurt dışından sağlanan nakdi krediler 2 milyar 252 milyon ABD doları tutarında artış kaydetti.
Buna karşın ithalat borçlarında 714 milyon ABD doları seviyesinde bir azalma meydana geldi. Kredi kullanımındaki bu güçlü artış, toplam yükümlülüklerin 8 milyar 591 milyon ABD doları gibi yüksek bir seviyede artmasına neden olan temel faktör oldu.
VADE YAPISINDA UZUN VADELİ BORÇLANMA ÖN PLANDA
Borçlanmanın vade yapısına bakıldığında, Ocak 2026 döneminde hem yurt içi hem de yurt dışı kaynaklı uzun vadeli kredilerde artış yaşandığı görüldü. Yurt içinden sağlanan kredilerde kısa vadeli kalemler 918 milyon dolar, uzun vadeli kalemler ise 2 milyar 693 milyon dolar yükseldi.
Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa vadeli borçlar 417 milyon dolar azalırken, uzun vadeli krediler 1 milyar 955 milyon dolarlık bir artış sergiledi. Bu veriler, şirketlerin borçlanma tercihlerinde uzun vadeye yönelimin daha baskın olduğunu ortaya koydu.
KISA VADELİ DÖVİZ POZİSYONUNDA FAZLA DARALDI
Reel sektörün kısa vadeli likidite durumunu gösteren verilerde ise döviz fazlasının korunduğu ancak bu fazlanın daraldığı izlendi. Ocak 2026 itibarıyla kısa vadeli varlıklar 147 milyar 737 milyon ABD doları, kısa vadeli yükümlülükler ise 141 milyar 179 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.
Böylece Kısa Vadeli Net Döviz Pozisyonu Fazlası 6 milyar 558 milyon ABD doları oldu. Bu rakam, Aralık 2025 dönemine kıyasla 5 milyar 141 milyon ABD doları tutarında bir azalmaya işaret etti. Ayrıca, kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37 seviyesinde sabitlendi.
