Araştırmaya göre, kentte faaliyet gösteren OSB’ler; çevrelerinin konut ve AVM projeleriyle kuşatılması, yükselen arsa fiyatları ve genişleme alanlarının daralması nedeniyle büyüme konusunda ciddi zorluklar yaşıyor.
22 BİN FABRİKA 430 BİN İSTİHDAM
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı İPA’nın “İstanbul’un Sanayi Coğrafyasında Organize Sanayi Bölgeleri” başlıklı çalışması kapsamında, kentte faaliyet gösteren yaklaşık 22 bin fabrika ve 430 binden fazla kişiye istihdam sağlayan 8 organize sanayi bölgesi incelendi.
OSB yöneticileri ve üretici firmalarla yapılan görüşmelerde, sanayinin mevcut durumu ve geleceğine ilişkin kritik veriler ortaya kondu.
SANAYİ ALANLARI ARTIK ŞEHRİN İÇİNDE KALDI
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri “mekânsal sıkışmışlık” oldu.
Bir zamanlar şehir dışında konumlanan Dudullu, İkitelli ve Beylikdüzü gibi sanayi bölgelerinin bugün konut ve alışveriş merkezi projeleriyle çevrelendiği tespit edildi. Doluluk oranlarının %90’lara ulaşması ve arsa fiyatlarının metrekare başına 3.000–3.500 Euro seviyelerine çıkması, sanayicinin büyümesini neredeyse imkânsız hale getiriyor.
TAŞINMAK KOLAY DEĞİL
Rapora göre sanayiciler için şehir dışına taşınmak da kolay bir seçenek değil.
Yıllar içinde yapılan altyapı yatırımlarının terk edilmesinin yüksek maliyeti ve nitelikli iş gücünü kaybetme riski, firmaların taşınma kararını zorlaştırıyor. Ayrıca mevcut ekonomik koşullar, yüksek faiz oranları ve finansman sorunları da bu süreci daha karmaşık hale getiriyor.
Bu nedenle bazı işletmeler Trakya ve Anadolu’daki yeni OSB’lere yönelse de, yüksek inşaat ve yatırım maliyetleri nedeniyle bu geçişin yavaş ve temkinli ilerlediği belirtiliyor.
SANAYİDE İNSAN KAYNAĞI KRİZİ
Araştırma, sanayinin yalnızca mekânsal değil, aynı zamanda insan kaynağı açısından da ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu ortaya koydu.
Sahadan elde edilen verilere göre genç kuşaklar, sanayi sektöründeki zorlu çalışma koşulları yerine hizmet sektörünü tercih ediyor. Bu durum, usta-çırak ilişkisiyle gelişen mesleklerde ciddi bir kopuşa ve deneyim kaybına yol açıyor.
KADIN İSTİHDAMINI ENGELLEYEN FAKTÖRLER
Raporda dikkat çekilen bir diğer sorun ise kreş ve çocuk bakım hizmetlerinin yetersizliği oldu.
Alan sıkıntısı, vardiya sistemlerinin uyumsuzluğu ve yüksek maliyetler nedeniyle OSB’lerde yeterli sayıda kreş açılamaması, özellikle kadınların iş gücüne katılımını sınırlayan önemli bir engel olarak öne çıkıyor.
Araştırma sonuçları, İstanbul’da sanayinin geleceği açısından planlama, alan yönetimi ve iş gücü politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
