Dünya genelinde vaka rekorları kıran ve 'Süper Grip' olarak adlandırılan H3N2 virüsünün yeni varyantı, aşılara karşı gösterdiği direnç ve ağır semptomlarıyla bu kışın en büyük sağlık tehdidi haline geldi. Sıradan bir soğuk algınlığı mı yoksa yatağa düşüren 'Süper Grip' mi? Avrupa'da son 20 yılın en yoğun grip sezonuna neden olan ve genetik yapısıyla uzmanları şaşırtan K varyantı hakkında bilmeniz gereken her şeyi derledik.
SOĞUK ALGINLIĞI MI, GRİP Mİ? FARKI NASIL ANLARSINIZ?
Solunum yolu hastalıklarına neden olan pek çok mikrop olsa da bunların çoğu virüs kaynaklıdır.
Soğuk Algınlığı: 200’den fazla virüsün neden olabildiği bir enfeksiyon grubudur. Genellikle üst solunum yollarıyla (burun, boğaz, sinüsler) sınırlıdır. Burun akıntısı, boğaz ağrısı ve hapşırma gibi belirtiler yavaş gelişir, hafiftir ve bir hafta içinde geçer.
Grip (İnfluenza): Sadece influenza virüsünden kaynaklanır. Soğuk algınlığına göre çok daha ani ve şiddetli başlar. Boğaz ağrısının yanı sıra ateş, vücut ağrıları ve aşırı halsizlik gibi sistemik belirtiler gösterir. İyileşme süreci iki haftayı bulabilir. Ayrıca grip; zatürre ve bronşit gibi hayati risk taşıyan komplikasyonlara yol açarak alt solunum yollarına inme eğilimindedir.
Solunum sinsityal virüsü (RSV) gibi bazı mikroplar çoğu kişide hafif geçse de küçük çocuklar gibi savunmasız gruplarda ağır hastalıklara neden olabilir. Genel bir kural olarak; eğer hastalık sizi tamamen yatağa düşürmüyorsa, muhtemelen grip değilsinizdir.
"SÜPER GRİP" NEDİR? H3N2 NEDEN KORKUTUYOR?
Bu yılki grip sezonunun arkasında H3N2 virüsünün özel bir varyantı olan K varyantı bulunuyor.
Süper Gribi endişe verici kılan temel noktalar şunlardır:
Genetik Farklılık: Geçen yıl beklenmedik bir şekilde ortaya çıktı ve bilim insanlarının tahmin ettiğinden genetik olarak oldukça farklı bir yapıda.
Aşı Uyuşmazlığı: Virüsün genetik değişimi nedeniyle, mevcut mevsimsel grip aşısı K varyantı ile tam olarak eşleşmiyor (mismatched), bu da aşının etkinliğini azaltıyor.
Hızlı Yayılım: Diğer H3N2 virüslerinden daha ağır semptomlara neden olmasa da, dünya genelinde alışılmadık dalgalanmalara yol açtı. Avustralya’da sezonu uzatırken, İngiltere’de erkenden başlamasına neden oldu.
KORKUTAN RAKAMLAR: RESMİ VERİLER NE DİYOR?
Avrupa ülkelerinde açıklanan veriler, durumun ciddiyetini ortaya koyuyor:
Grip benzeri hastalıklar nedeniyle yapılan doktor ziyaretleri, son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu sezon şu ana kadar 10 milyondan fazla kişinin hastalandığı, 100 binden fazla kişinin hastaneye yatırıldığı ve 5 bin kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.
Laboratuvarlarda test edilen örneklerin %91’i H3N2 çıkarken, bu örneklerin yaklaşık %90’ının K varyantı olduğu belirlendi.
TESTLER VARYANTI BELİRLEYEBİLİR Mİ?
Hastanelerde veya evde yapılan tanı testleri genellikle gribin geniş türünü (A veya B tipi) ve bazen H3N2 gibi varyantları belirleyebilir. Ancak H3N2 gibi spesifik varyantların teşhisi için ileri düzey laboratuvar testleri gerekir ve bu sonuçlar genellikle halk sağlığı takibi için kullanılır, bireylere sunulmaz. Dolayısıyla, eğer şu an gripseniz, bunun sorumlusunun H3N2 olma ihtimali oldukça yüksektir.
NE YAPMALI?
Aşı ve varyant arasında bir uyuşmazlık olsa da, veriler grip aşısının hala belirli bir düzeyde koruma sağladığını gösteriyor. Uzmanlar; aşı yaptırmanın, elleri düzenli yıkamanın ve maske kullanımının riski azaltmak için hala en iyi yöntemler olduğunu vurguluyor.
