İmparatorlukların kaderini tayin eden padişah suikastlarından tekstil dünyasında çığır açan jean pantolon icatlarına, kadın havacıların okyanus ötesi rekorlarından Türk Hava Yolları'nın (THY) kuruluşuna kadar onlarca devrimsel adım bugün atıldı. İmparatorlukların kurulup yıkıldığı, bilimsel keşiflerin dünyayı değiştirdiği ve önemli figürlerin hayata gözlerini açıp yumduğu 20 Mayıs kronolojisi şöyle şekillendi:
(Vikipedi)
TARİHTE BUGÜN YAŞANAN ÖNEMLİ OLAYLAR
Osmanlı ve Türkiye Tarihinden Önemli Gelişmeler
-
1481 - II. Bayezid Tahta Çıktı: Fatih Sultan Mehmet'in vefatının ardından II. Bayezid, Osmanlı İmparatorluğu'nun yeni padişahı olarak tahta oturdu.
-
1622 - Genç Osman Katledildi: Osmanlı ordusunda ve devlet yönetiminde yenilik taraftarı olan Sultan II. Osman (Genç Osman), isyancılar tarafından tahttan indirilerek Yedikule Zindanları'nda öldürüldü. Tarihte öldürülen ilk Osmanlı padişahı olan Genç Osman'ın yerine, I. Mustafa ikinci kez tahta çıkarıldı.
-
1878 - Çırağan Baskını: II. Abdülhamid'i devirerek Çırağan Sarayı'nda tutulan V. Murad'ı yeniden tahta çıkarmak amacıyla darbe girişimi düzenleyen gazeteci-yazar Ali Suavi, baskın sırasında öldürüldü.
-
1928 - Uluslararası Rakamların Kabulü: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yapılan kanuni düzenlemeyle, uluslararası rakamların kullanımı resmi olarak kabul edildi.
-
1933 - Türk Hava Yolları Kuruldu: Türkiye'nin küresel ölçekteki en büyük markalarından biri olan Türk Hava Yolları (THY), bugün ilk adımlarının atılmasıyla kuruldu.
(AA)
-
1955 - Karadeniz Teknik Üniversitesi Kuruldu: KTÜ, 6594 sayılı kanunla Trabzon'da kuruldu. Bu adım, İstanbul ve Ankara illeri dışında Türkiye'de kurulan ilk üniversite olma unvanını getirdi.
-
1963 - Talat Aydemir Ayaklanması: Ankara'da bazı ordu birlikleri Albay Talat Aydemir liderliğinde hükümete karşı yeniden ayaklandı. Olayların bastırılmasının ardından üç büyük şehirde sıkıyönetim ilan edildi.
-
1971 - TÜSİAD Kuruldu: Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) resmi olarak faaliyetlerine başladı.
-
1983 - ANAP Kuruldu: Turgut Özal başkanlığında Anavatan Partisi (ANAP) kurularak siyaset sahnesindeki yerini aldı.
(AA)
Dünya Tarihine Yön Veren Olaylar
-
325 - İlk Ekümenik Konsil toplandı: Roma İmparatoru II. Konstantin, Hristiyanlık tarihi için dönüm noktası kabul edilen İlk Ekümenik Konsil'in İznik'te düzenlenmesini sağladı.
-
1873 - İlk Blue Jean Patenti Alındı: Amerika Birleşik Devletleri'nde Levi Strauss ve Jacob Davis, giyim dünyasını kökten değiştirecek bakır perçinli ilk blue jean (kot pantolon) tasarımının patentini aldılar.
-
1883 - Krakatoa Yanardağı Faaliyete Geçti: Endonezya'da bulunan dev Krakatoa yanardağı püskürmeye başladı. Bu süreç, ağustos ayında tarihin en büyük volkanik patlamalarından birine dönüşecekti.
-
1896 - Operadaki Hayalet'in İlham Anı: Paris Operası'nın (Palais Garnier) 6 tonluk dev avizesi seyircilerin üzerine düştü ve bir kişi hayatını kaybetti. Yazar Gaston Leroux, dünyaca ünlü gotik romanı "Operadaki Hayalet"i bu trajik kazadan esinlenerek kaleme aldı.
-
1902 - Küba Bağımsızlığını Kazandı: Küba, Amerika Birleşik Devletleri'nden bağımsızlığını ilan etti. Tomás Estrada Palma ülkenin ilk devlet başkanı seçildi.
-
1932 - Amelia Earhart Okyanusu Geçti: Amerikalı efsanevi pilot Amelia Earhart, Atlantik Okyanusu'nu uçakla tek başına ve hiç durmadan geçeceği tarihi yolculuğuna başladı. Ertesi gün İrlanda'ya ulaşarak bunu başaran ilk kadın pilot oldu.
-
1953 - Ses Duvarını Aşan İlk Kadın: Amerikalı kadın pilot Jacqueline Cochran, F-86 Sabre jetiyle uçarak dünyada süpersonik hızla (ses hızını aşarak) uçan ilk kadın unvanını aldı.
-
1983 - HIV Virüsü Makalesi Yayımlandı: AIDS hastalığına neden olan HIV virüsünün keşfine dair ilk bilimsel makaleler, Science dergisinde tıp dünyasının önemli isimleri Luc Montagnier ve Robert Gallo tarafından ayrı ayrı yayımlandı.
(AA)
20 MAYIS TARİHİNDE DOĞANLAR
Tarihte bugün, sanat, spor ve bilim dünyasına yön veren pek çok ünlü sima dünyaya gözlerini açtı:
-
1799 - Honore de Balzac (Fransız edebiyatının dev romancısı)
-
1806 - John Stuart Mill (İngiliz filozof ve politik ekonomist)
-
1886 - Ali Sami Yen (Galatasaray Kulübü'nün kurucusu, Türk spor adamı)
-
1908 - James Stewart (Oscar ödüllü Amerikalı aktör)
-
1944 - Joe Cocker (İngiliz rock ve blues sanatçısı)
-
1946 - Cher (Amerikalı efsanevi şarkıcı ve oyuncu)
(İHA)
-
1966 - Mirkelam (Türk pop müziği sanatçısı ve besteci)
-
1981 - Iker Casillas (İspanyol efsane kaleci)
-
1982 - Petr Čech (Çek dünyaca ünlü kaleci)
-
1991 - Emre Çolak (Türk futbolcu)
(AA)
20 MAYIS TARİHİNDE VEFAT EDENLER
Bugün aynı zamanda insanlık tarihinde derin izler bırakıp hayata veda eden önemli şahsiyetlerin de anma günüdür:
-
1506 - Kristof Kolomb (Cenovalı denizci ve kaşif)
-
1622 - II. Osman / Genç Osman (Osmanlı Padişahı)
-
1896 - Clara Schumann (Alman piyanist ve besteci)
-
1947 - Philipp Lenard (Nobel Fizik Ödüllü Alman fizikçi)
-
2012 - Robin Gibb (Bee Gees grubunun efsane şarkıcısı)
-
2019 - Niki Lauda (Avusturyalı efsanevi Formula 1 pilotu)
-
2023 - Nuri Sesigüzel (Türk ses sanatçısı ve sinema oyuncusu)
(AA)
BUGÜN NE GÜNÜ? TATİLLER VE ÖZEL GÜNLER
-
Dünya Arı Günü: Ekosistemin sürdürülebilirliği, tarımsal üretim ve biyoçeşitlilik açısından hayati bir öneme sahip olan arıların doğaya katkılarına dikkat çekmek, küresel ölçekte azalan arı nüfusuna karşı farkındalık yaratmak amacıyla her yıl 20 Mayıs günü tüm dünyada "Dünya Arı Günü" olarak kutlanmaktadır.
