Tarım sektöründeki üretim maliyetlerini ortaya koyan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), Mart ayında hem aylık hem de yıllık bazda yükselişini sürdürdü. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan verilere göre, tarımsal girdilerde yaşanan bu artış eğilimi, özellikle üretimin temel taşları olan gübre ve enerji gruplarındaki sert yükselişlerden kaynaklandı. Çiftçinin üretim yaparken katlandığı maliyet yükünün her geçen ay daha da ağırlaştığı bu tablo, tarımsal üretim planlaması ve gıda fiyatları açısından kritik bir döneme işaret ediyor.
MART AYINDA ENFLASYON RÜZGARI SERT ESTİ
Açıklanan resmi verilere göre, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi Mart ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 3,89 oranında bir artış kaydetti. Üreticinin asıl yükünü gösteren yıllık artış oranı ise yüzde 34,26 olarak hesaplandı. Tarım sektöründeki maliyetlerin yılın ilk çeyreğindeki seyrini gösteren bir önceki yılın Aralık ayına göre artış oranı yüzde 11,25’e ulaşırken, son bir yıllık trendi yansıtan on iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 33,01 olarak kayıtlara geçti.
ÜRETİM GİRDİLERİ YATIRIM MALİYETLERİNİ KATLADI
Endeksin ana grupları incelendiğinde, doğrudan üretime etki eden harcamaların yatırım harcamalarına kıyasla çok daha hızlı yükseldiği görülüyor. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi, Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 4,39 artarken, yıllık bazda yüzde 35,82 gibi yüksek bir oranda yükseliş gösterdi. Buna karşılık, traktör ve ekipman gibi tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki artışlar daha sınırlı kaldı. Yatırım grubunda aylık bazda yüzde 0,84, yıllık bazda ise yüzde 25,17 oranında bir fiyat artışı yaşandı.
ZAM ŞAMPİYONU YİNE GÜBRE VE ENERJİ OLDU
Çiftçinin tarladaki en büyük gider kalemleri, bu dönemde de fiyat artışlarının merkezinde yer aldı. Yıllık bazda bakıldığında fiyatı en çok sarsılan alt grup, yüzde 48,33’lük devasa artışla gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Gübre grubu sadece yıllık değil, aylık bazda da yüzde 9,69 artış göstererek Mart ayının en çok yükselen kalemi olarak öne çıktı. Aylık bazda gübrenin hemen ardından gelen ve mazot fiyatlarını da içinde barındıran enerji ve yağlayıcılar grubu ise yüzde 9,55’lik yükselişiyle üreticinin Mart ayında en fazla maliyet baskısı hissettiği bir diğer alan oldu.
