Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Mart ayına ilişkin "Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Döviz Varlık ve Yükümlülükleri" verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan son rakamlara göre, reel sektörün döviz dengesinde olumlu bir seyir gözlendi. Şubat 2026 verileriyle kıyaslandığında, finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıklarında güçlü bir artış yaşanırken, döviz yükümlülüklerinde ise dikkat çekici bir gerileme kaydedildi.
Bu hareketlerin sonucunda, reel sektörün en önemli kırılganlık göstergelerinden biri olan Net Döviz Pozisyonu Açığı, Mart ayında bir önceki aya göre 6 milyar 403 milyon ABD doları birden azalarak 194 milyar 208 milyon ABD doları seviyesine geriledi.
FİRMALARIN YURT İÇİ MEVDUATLARI VE TÜREV VARLIKLARI YÜKSELDİ
Mart 2026 döneminde şirketlerin döviz varlıklarının alt kalemleri incelendiğinde, varlık toplamının bir önceki aya göre 3 milyar 993 milyon ABD doları arttığı görülüyor. Bu artışta özellikle yurt içi bankalardaki mevduatlar ve türev varlıklar başı çekti.
Bir önceki aya göre yurt içi bankalardaki mevduat 1 milyar 569 milyon ABD doları, türev varlıklar 1 milyar 519 milyon ABD doları, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 1 milyar 99 milyon ABD doları ve menkul kıymetler 57 milyon ABD doları artış gösterdi. Buna karşın firmaların ihracat alacaklarında 251 milyon ABD doları tutarında sınırlı bir azalma meydana geldi.
TÜREV YÜKÜMLÜLÜKLER VE YURT İÇİ KREDİLERDE SERT DÜŞÜŞ
Yükümlülükler tarafında ise Mart ayında genel bir rahatlama yaşandı ve toplam yükümlülükler 2 milyar 410 milyon ABD doları azaldı. Dönem içinde ithalat borçları 977 milyon ABD doları, yurt dışından sağlanan nakdi krediler ise 868 milyon ABD doları artış kaydetti.
Ancak bu artışlar, diğer kalemlerdeki düşüşle fazlasıyla dengelendi. Şirketlerin türev yükümlülükleri 3 milyar 150 milyon ABD doları gerilerken, yurt içinden sağlanan nakdi kredilerde de 1 milyar 104 milyon ABD doları tutarında net bir azalış gerçekleşti.
KREDİLERDE ROTA YURT İÇİNDEN YURT DIŞINA KAYDI
Firmaların borçlanma tercihlerindeki vade ve kaynak yapısı da Mart ayında belirgin değişimler gösterdi. Yükümlülüklerin vade yapısı incelendiğinde, şirketlerin yurt içi bankalara olan döviz borçlarını azalttığı, yurt dışı kaynaklara ise yöneldiği görüldü.
Mart 2026 döneminde yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 697 milyon ABD doları, uzun vadeli krediler ise 407 milyon ABD doları azaldı. Buna mukabil, yurt dışından sağlanan kredilerde yön yukarı oldu; kısa vadeli krediler 521 milyon ABD doları, uzun vadeli krediler ise 1 milyar 323 milyon ABD doları artış gösterdi.
KISA VADELİ DÖVİZ POZİSYONUNDA MİLYAR DOLARLIK FAZLA ARTIŞI
Reel sektörün kısa vadeli likidite dengesi ise Mart ayında oldukça güçlü bir performans sergiledi. Bu dönemde firmaların kısa vadeli döviz varlıkları 150 milyar 283 milyon ABD doları olarak kayıtlara geçerken, kısa vadeli yükümlülükleri 140 milyar 159 milyon ABD doları seviyesinde kaldı.
Böylece Kısa Vadeli Net Döviz Pozisyonu Fazlası, Şubat 2026 dönemine göre 6 milyar 221 milyon ABD doları gibi yüksek bir artış yakalayarak 10 milyar 123 milyon ABD dolarına ulaştı. Son verilerle birlikte, kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37 düzeyinde dengelendi.