Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS), sistemin işlerliğini ve güvenirliğini sorunsuz bir şekilde sürdürebilmek amacıyla köklü bir yapısal değişikliğe gitti. Platform tarafından yapılan resmi duyuruya göre, netleştirme, takas ve alacak dağıtım süreçlerinde yeni bir döneme geçiliyor. Yapılan bu hamleyle birlikte, finansal ekosistemin çok daha şeffaf, izlenebilir ve risklere karşı korunaklı hale getirilmesi hedefleniyor.
NAKİT AKIŞLARINDA YENİ DÖNEM: BORÇ VE ALACAKLAR AYRI AYRI TAKİP EDİLECEK
Yeni düzenleme kapsamında platform üyeleri, TEFAS’a olan nakit borç ve alacak durumlarını çok daha detaylı bir şekilde kontrol edebilecek. Üyeler, nakit pozisyonlarını hem Fon Dağıtıcı Kurum sıfatıyla ilettikleri talimatlar üzerinden hem de bizzat operatörü oldukları fonlar bazında ayrı ayrı takip etme imkanına kavuşacak. Bu sayede fon yönetiminde operasyonel süreçlerin karmaşıklıktan arındırılması ve likidite yönetiminin optimize edilmesi amaçlanıyor.
SORUMLULUKLAR NETLEŞTİ: DAĞITICI VE OPERATÖR ROLLERİNE ÖZEL RAPORLAMA
Sistemdeki nakit yükümlülüklerinin sınırları da yeni kurallarla birlikte net bir biçimde çizildi. Buna göre, bir üyenin yatırımcıları adına TEFAS’a ilettiği fon alış talimatları, o üyenin "fon dağıtıcı kurum" olarak nakit borç yükümlülüğünü doğrudan gözler önüne serecek. Diğer taraftan, üyenin operatörlüğünü üstlendiği fonlara gelen satış talimatları ise fon bazında raporlanacak ve üyenin "operatör" sıfatıyla nakit borç yükümlülüğü olarak kayıtlara geçecek. Böylece roller ve finansal sorumluluklar tam anlamıyla birbirinden ayrıştırılmış olacak.
KREDİ UYGULAMASI TARİH OLDU: YENİ TEMİNAT VE LİMİT SİSTEMİNE GEÇİLDİ
Finansal riskleri minimize etmeye yönelik en radikal adımlardan biri ise limit ve teminat mekanizmasında atıldı. Fon alım talimatları için TEFAS’ta uzun süredir uygulanan mevcut işlem ve fonlama limiti ile teminat bulundurma yükümlülüğü tamamen kaldırıldı. Bu doğrultuda, söz konusu limitler kapsamında devreye giren otomatik kredi kullandırma uygulamasına da son verildi. Sistem, bu eski yapı yerine çok daha dinamik bir model olan "TEFAS limiti ve teminat bulundurma oranı" esasına geçiş yaptı.
KADEMELİ TEMİNAT MODELİ: TEFAS LİMİTİ ÜZERİNE TAM KARŞILIK ŞARTI
Yeni sistemin işleyiş esaslarına göre, fon payı alım talimatlarının sisteme kabul edilmesinde kademeli bir teminat modeli uygulanacak. Belirlenen TEFAS limitine kadar olan fon alım talimatlarında yüzde yirmi beş oranında teminat bulundurulması yeterli kabul edilecek. Ancak yatırımcıların veya kurumların TEFAS limitini aşan işlemlerinde risk toleransı daraltılacak. Limit üzerinde kalan talimat tutarlarının tamamına, yani yüzde yüzüne karşılık gelecek şekilde teminat aranması zorunlu olacak. Yeni dönemin fon piyasasındaki işlem güvenliğini en üst seviyeye çıkarması bekleniyor.
