Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tüketim alışkanlıklarındaki değişimi verilerine yansıtmak amacıyla her yıl gerçekleştirdiği enflasyon sepeti güncellemesini tamamladı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında toplumun güncel harcama kalıplarını gerçeğe en yakın şekilde yansıtmayı hedefleyen Kurum, 2026 yılı boyunca 428 madde ve 972 madde çeşidini takibe alacak. Yapılan bu güncellemeyle birlikte hanehalkı bütçesinde ağırlığı artan ürünler sepete dahil edilirken, önemini yitiren maddeler devre dışı bırakıldı.

ENFLASYON HESABINDA YENİ BAZ YILI VE SINIFLANDIRMA SİSTEMİ

TÜİK’in yürüttüğü çalışmalar neticesinde, enflasyon verilerinde "100" referans noktasını temsil eden baz yılı 2025 olarak güncellendi. Bu değişimle birlikte, endeksin uluslararası standartlara uyumunu artırmak ve daha sağlıklı bir karşılaştırma zemini oluşturmak amacıyla "Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması COICOP-2018" sistemine geçiş yapıldı. Yeni baz yılı ve sınıflandırma yapısıyla üretilen ilk veriler Ocak ayı enflasyon bülteniyle kamuoyuna sunulurken, bu teknik değişikliğin manşet enflasyon rakamlarını etkilemeyeceği, yalnızca alt grupların daha modern bir hiyerarşide gruplanmasını sağlayacağı bildirildi.

SEPETE YENİ GİREN VE ÇIKAN ÜRÜNLER DİKKAT ÇEKTİ

Tüketici alışkanlıklarındaki dönüşüm, bu yılki madde sepetinde radikal değişikliklere yol açtı. Güncellenen listeye göre fırın ve marketlerde satılan simit, yöresel peynirler, hazır pizza ve börekler, okul forması, bebek elbisesi, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 farklı madde sepete yeni giren ürünler arasında yer aldı. Buna karşılık kakao, ekmek hamuru, kravat, gazeteler ve tıraş malzemeleri gibi 30 ürün, tüketim ağırlığının azalması nedeniyle sepetten çıkarıldı. Ayrıca teknolojik dönüşümün bir yansıması olarak dizel otomobiller tamamen sepet dışı kalırken, benzinli, elektrikli ve hibrid otomobil kategorileri altındaki ürün çeşitliliği artırıldı.

HARCAMA GRUPLARININ AĞIRLIKLARI YENİDEN ŞEKİLLENDİ

Yeni sınıflandırma sistemiyle birlikte enflasyon sepetindeki ana grup sayısı 12'den 13'e yükseltildi. Özellikle dijital içerik tüketimi ve dijital ürünlerin ayrı bir kategori olarak tanımlandığı yeni yapıda, sigorta ve finansal hizmetler de müstakil bir harcama grubu olarak listeye eklendi. Ağırlık dengelerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 24,96’dan yüzde 24,44’e, konut ve enerji grubunun payı ise yüzde 15,21’den yüzde 11,40’a geriledi. Buna karşın ulaştırma grubunun ağırlığı yüzde 16,62’ye yükselirken, lokanta ve konaklama hizmetleri ile giyim ve ayakkabı gibi grupların payında artış gözlendi.

DİJİTAL VERİ DERLEME VE MODERN YÖNTEMLER ÖN PLANDA

TÜİK, fiyat derleme süreçlerinde geleneksel yöntemlerin yanı sıra dijital teknolojilerden de üst seviyede faydalanmaya devam ediyor. 2026 yılı itibarıyla toplam fiyatların yüzde 43,29'u zincir marketlerden alınan barkod verileriyle, yüzde 5,57'si ise internet üzerinden veri kazıma yöntemiyle elde edilecek. Sağlık ve eğitim gibi belirli sektörlerde fiyatlar doğrudan internet üzerinden anket yoluyla derlenirken, kira takibi için telefonla görüşme yöntemi sürdürülüyor. Akaryakıt gibi kalemlerde ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) kayıtları doğrudan veri kaynağı olarak kullanılarak ölçüm hassasiyeti en üst düzeye çıkarılıyor.

Tüketici fiyat endeksi ana gruplarının isim değişiklikleri ve oran ağırlıkları şöyle:

Ana harcama grupları 2025 Ana harcama grupları 2026
Gıda ve alkolsüz içecekler 24,96 Gıda ve alkolsüz içecekler 24,44
Alkollü içecekler, tütün 3,52 Alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri 2,75
Giyim ve ayakkabı 7,16 Giyim ve ayakkabı 7,90
Konut 15,21 Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar 11,40
Ev Eşyası 7,67 Mobilya, mefruşat ve evde kullanılan ekipmanlar ile rutin ev bakım ve onarımı 7,92
Sağlık 4,09 Sağlık 2,79
Ulaştırma 15,34 Ulaştırma 16,62
Haberleşme 3,62 Bilgi ve iletişim 3,10
Eğlence ve kültür 3,36 Eğlence, dinlence, spor ve kültür 4,34
Eğitim 2,30 Eğitim 2,02
Lokanta ve oteller 8,31 Lokantalar ve konaklama hizmetleri 11,13
Çeşitli mal ve hizmetler 4,43 Kişisel bakım, sosyal koruma ve çeşitli mal ve hizmetler 4,49
Sigorta ve finansal hizmetler 1,07

Kaynak: AA