Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın yayımladığı Ocak 2026 raporuna göre, Türk lirasının reel değeri bir önceki aya göre artış gösterdi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru (REK) endeksi, Ocak ayında 3,16 puanlık bir yükselişle 102,17 seviyesine ulaştı. Bu dönemde Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yi-ÜFE) bazlı endeks de 0,96 puan artarak 99,95 seviyesine yükseldi. Ayrıca, Türkiye İstatistik Kurumu’nun TÜFE hesaplamalarındaki güncellemelere paralel olarak, REK hesaplamalarında baz yılının 2025 olarak revize edildiği açıklandı.
FİYAT ARTIŞLARI DÖVİZDEKİ YÜKSELİŞİ GERİDE BIRAKTI
Reel efektif döviz kuru endeksindeki bu yukarı yönlü hareketin temelinde, Türkiye’deki tüketici fiyatlarının nominal döviz kurlarından daha hızlı artması yatıyor. Ocak ayında Türk lirası karşısında ABD doları yüzde 1,24, euro ise yüzde 1,44 oranında değer kazanırken; aynı dönemde Türkiye’deki tüketici fiyatları (TÜFE) yüzde 4,84 oranında bir artış kaydetti. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’ndeki artış ise yüzde 2,67 olarak gerçekleşti. Bu durum, yerel fiyat artışlarının kurdaki yükselişten daha baskın gelmesiyle TL’nin reel anlamda değer kazanmasına neden oldu.
ENDEKSİ ETKİLEYEN BİLEŞENLER VE DIŞ PİYASALAR
Endeksin değişimine etki eden bileşenler incelendiğinde, Türkiye TÜFE’sinin endeks artışına en büyük katkıyı sağladığı görülüyor. Buna karşın, dünya TÜFE sepetindeki değişimler ile nominal kur sepetindeki hareketler endeksi azaltıcı yönde etkileyen faktörler oldu. Grafik verileri, 2025 yılı boyunca dalgalı bir seyir izleyen reel kurun 2026 yılına güçlü bir artışla başladığını ortaya koyuyor. Sonuç olarak, Türkiye’deki enflasyonun dış dünyadaki fiyat hareketleri ve kur değişiminden daha yüksek olması, TL’nin reel anlamda değer kazanmasıyla sonuçlandı.
REEL DEĞERLENME PİYASALAR İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
TL'nin reel olarak değer kazanması, piyasalarda iki farklı senaryoyu beraberinde getiriyor. Bir yandan, bu durum Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki alım gücünün arttığını simgeliyor ve ithal ürünlerin maliyetlerini (hammadde, enerji, teknoloji) TL bazında dengeleyerek enflasyonla mücadeleye dolaylı bir destek sunabiliyor. Diğer yandan ise 100 baz puanın üzerine çıkan endeks, Türkiye'de üretilen mal ve hizmetlerin yurt dışındaki rakiplerine göre daha pahalı hale gelmesi anlamına geliyor. Bu durum, ihracatçıların küresel pazarlarda fiyat rekabetinde zorlanabileceğine işaret etse de ithalat maliyetlerindeki düşüş üreticiler için önemli bir avantaj yaratabilir. Piyasa oyuncuları, bu süreci döviz kurlarındaki istikrarın bir göstergesi olarak takip ederken, ihracat ve ithalat dengesindeki değişimleri de yakından izleyecektir.