Türkiye’de çalışanların ruh sağlığına ilişkin yapılan akademik çalışmalar ve büyük ölçekli saha araştırmaları, tükenmişlik ve stres düzeylerinin dikkat çekici seviyelere ulaştığını ortaya koyuyor.
Farklı sektörleri kapsayan araştırmalarda, çalışanların önemli bir bölümünün duygusal tükenme, motivasyon kaybı ve yoğun stres yaşadığı tespit ediliyor. Türkiye’de sağlık çalışanları, eğitimciler ve ofis çalışanları üzerinde yapılan çalışmalarda "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" sonuçları genellikle “orta düzey tükenmişlik” ile “yüksek risk grubu” arasında değişiyor. Örneğin araştırma görevlisi doktorlar üzerinde yapılan bir çalışmada tükenmişlik puan ortalamasının 38.6 olduğu ve bunun klinik anlamda dikkat çekici bir seviyeye işaret ettiği bildiriliyor.
TÜKENMİŞLİK VE TRAVMATİK STRES BİRBİRİNİ TETİKLİYOR
Benzer şekilde, Türkiye’de 283 ruh sağlığı çalışanı üzerinde yapılan bir başka akademik çalışmada tükenmişlik ile travmatik stres arasında güçlü ve pozitif bir ilişki bulunduğu, psikolojik dayanıklılığın ise bu etkiyi azalttığı ortaya kondu.
Uluslararası ve Türkiye’yi de kapsayan geniş ölçekli anketler ise tabloyu daha genel çerçevede destekliyor. Çalışanların önemli bir kısmı yüksek stres yaşadığını ve ruh sağlığının iş hayatı nedeniyle olumsuz etkilendiğini belirtirken, Türkiye’nin de dahil olduğu 16 ülkelik bir araştırmada iş gücünde stres ve kaygı düzeylerinin giderek arttığı raporlandı.
TÜKENMİŞLİĞİ YAYGINLAŞTIRAN FAKTÖRLER
Son yıllarda yayımlanan wellbeing raporlarında da Türkiye’de çalışanların esenlik skorunun yaklaşık 100 üzerinden 54–55 bandında, yani “orta ama kırılgan” bir seviyede olduğu görülüyor.
Uzmanlara göre bu tablo; ekonomik belirsizlik, yoğun iş temposu, uyku bozuklukları ve iş-yaşam dengesizliği gibi faktörlerle birleşerek tükenmişliği yaygınlaştırıyor. Araştırmalar ayrıca, tükenmişliğin yalnızca bireysel bir sorun değil, verimlilik kaybı ve iş gücü kalitesini etkileyen yapısal bir problem haline geldiğine işaret ediyor.
Bu nedenle uzmanlar, iş yerlerinde psikolojik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, çalışma saatlerinin dengelenmesi ve iş-yaşam dengesini koruyan politikaların yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor.