Akciğerlerin tek veya her iki lobunda yer alan hava keseciklerinin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan zatürre (pnömoni), dünya genelinde en ciddi solunum yolu enfeksiyonlarından biri olarak kabul ediliyor. Özellikle kış aylarında artış gösteren bu hastalık, tedavi edilmediğinde akciğer dokusunda kalıcı hasarlara ve solunum yetmezliğine neden olabiliyor. Peki, zatürre nasıl anlaşılır ve 2026 yılında bu hastalıkla nasıl mücadele ediliyor?
İşte zatürre hakkında merak edilenler ve adım adım tedavi süreci...
ZATÜRRE (PNÖMONİ) NEDİR?
Zatürre; bakteri, virüs veya mantar gibi mikroorganizmaların akciğerlere ulaşarak orada bir enfeksiyon başlatmasıdır. Bu enfeksiyon sonucunda akciğerdeki hava kesecikleri (alveoller) sıvı veya irinle dolar. Bu doluluk, kan dolaşımına yeterli oksijen girmesini engelleyerek kişinin nefes almasını zorlaştırır.
ZATÜRRE BELİRTİLERİ NELERDİR?
Hastalık genellikle şiddetli bir soğuk algınlığı veya griple karıştırılabilir; ancak zatürreyi ayıran bazı tipik işaretler vardır:
-
Şiddetli Öksürük: Genellikle sarı veya yeşil renkli, bazen kanlı balgamın eşlik ettiği kronik öksürük.
-
Yüksek Ateş ve Titreme: Aniden yükselen ateş ve buna eşlik eden şiddetli titreme nöbetleri.
-
Göğüs Ağrısı: Özellikle derin nefes alırken veya öksürürken saplanan keskin ağrı.
-
Nefes Darlığı: Dinlenme halindeyken bile hissedilen nefes açlığı ve hırıltılı solunum.
-
Genel Bitkinlik: Aşırı yorgunluk, kas ve eklem ağrıları ile iştah kaybı.
ZATÜRRE NEDEN OLUR?
Hastalığın en yaygın nedeni Streptococcus pneumoniae adı verilen bakteridir. Bunun yanı sıra;
-
İnfluenza (Grip) ve RSV gibi virüsler,
-
Bağışıklığı düşük kişilerde mantar enfeksiyonları,
-
KOAH, astım ve diyabet gibi kronik rahatsızlıklar zatürreye zemin hazırlar.
ZATÜRRE TANISI NASIL KONUR?
Doktorunuz şikayetlerinizi dinledikten sonra akciğerlerinizi stetoskopla dinler. Kesin teşhis için genellikle şu yöntemlere başvurulur:
-
Akciğer Grafisi (Röntgen): Enfeksiyonun yayılımını görmek için en temel yöntemdir.
-
Kan Testleri: Vücuttaki enfeksiyon oranını ölçmek için kullanılır.
-
Nabız Oksimetresi: Kandaki oksijen seviyesinin ne kadar düştüğünü kontrol eder.
ZATÜRRE TEDAVİSİ VE İYİLEŞME SÜRECİ
Zatürre tedavisi, hastalığa neden olan etkene (bakteri mi virüs mü?) göre planlanır:
ANTİBİYOTİK VE İLAÇ TEDAVİSİ
Bakteriyel zatürrede antibiyotikler hayati önem taşır. Viral vakalarda ise genellikle bağışıklığı destekleyici tedaviler ve doktor önerisiyle antiviral ilaçlar kullanılır.
HASTANE YATIŞI VE OKSİJEN DESTEĞİ
Şiddetli vakalarda, kandaki oksijen seviyesini yükseltmek için maske yardımıyla oksijen desteği verilebilir ve hasta izlem altına alınır.
İSTİRAHAT VE SIVI TÜKETİMİ
Vücudun enfeksiyonla savaşabilmesi için bol sıvı tüketilmesi ve yatak istirahati yapılması iyileşme sürecini hızlandırır.
