EKONOMİ

Bayraktar’dan ramazan öncesi kritik uyarı: Marketlerde fiyat makası açılıyor!

TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan öncesi marketlerdeki fiyat uçurumuna dikkat çekerek aynı marka ayçiçek yağında bile yüzde 68’e varan farklar olduğunu açıkladı. Yıllık bazda limonun 3 kat pahalandığını belirten Bayraktar, üretici ile market arasındaki açılan makasın kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan ayı öncesinde temel gıda ürünlerindeki fiyat değişimlerine mercek tuttuğu kapsamlı bir değerlendirme paylaştı. 2007 yılından bu yana Ramazan öncesi fırsatçılığa karşı titiz bir çalışma yürüttüklerini hatırlatan Bayraktar, bu yılki verilerin hem üretici hem de market cephesinde çarpıcı bir tabloyu ortaya koyduğunu belirtti. Yapılan incelemeler, özellikle bazı temel ürünlerde geçen yıla oranla devasa fiyat farkları oluştuğunu ve aynı markaya ait ürünlerin farklı marketlerde uçurum fiyatlarla satıldığını gösteriyor.

Yıllık Bazda En Çok Değişen Ürünler (Geçen Yılın Ramazan Ayı vs. 2026)

Ürün Adı Market Fiyat Değişimi (%) Üretici Fiyat Değişimi (%)
Limon %197,4 (Artış) %212,7 (Artış)
Kabak %149,2 (Artış) %102,4 (Artış)*
Fındık %117,1 (Artış) %4,5 (Artış)*
Elma %108,8 (Artış) %12,3 (Artış)*
Kuru Soğan %41,9 (Düşüş) %68,5 (Düşüş)
Beyaz Lahana %18,3 (Düşüş) %44,0 (Düşüş)

GEÇEN YILA GÖRE ETİKETLERDE DEV ARTIŞ: LİMON VE KABAK ZİRVEDE

Geçtiğimiz yılın Ramazan öncesi dönemiyle kıyaslandığında, marketlerdeki 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı yaşandığı tespit edildi. Bu artış grafiğinde en dikkat çekici yükseliş yüzde 197,4 ile limon fiyatlarında görüldü. Limonu sırasıyla yüzde 149,2 ile kabak, yüzde 117,1 ile fındık ve yüzde 108,8 ile elma takip etti. Bu rakamlar, tüketicinin bu yıl limonu 3 kat, kabağı ise 2,5 kat daha pahalıya almak zorunda kalacağını gösteriyor. Öte yandan, kuru soğan yüzde 41,9, kuru fasulye yüzde 31,9 ve nohut yüzde 26,4 oranındaki düşüşlerle fiyatı en çok azalan ürünler olarak kayıtlara geçti.

Son 15 Günlük Hareketlilik (28 Ocak - 12 Şubat 2026)

Ürün Adı Market Değişimi (%) Üretici Değişimi (%)
Pırasa %42,9 (Artış) %23,9 (Artış)
Marul %32,1 (Artış) %36,1 (Artış)
Maydanoz %15,4 (Artış)* %47,3 (Artış)
Yeşil Mercimek %9,6 (Düşüş) -
Antepfıstığı %9,0 (Düşüş) -
Karnabahar - %17,0 (Düşüş)

SON 15 GÜNLÜK HAREKETLİLİK: PIRASA VE MAYDANOZ YÜKSELİŞTE

28 Ocak ile 12 Şubat 2026 tarihlerini kapsayan son 15 günlük süreçte, marketlerdeki 41 ürünün 27’sinde artış yaşandı. Bu kısa dönemde marketin zam şampiyonu yüzde 42,9 ile pırasa olurken, onu marul ve kabak izledi. Aynı dönemde üretici tarafında ise en yüksek artış yüzde 47,3 ile maydanozda görüldü. Yeşil mercimek ve antepfıstığı ise marketlerde fiyatı en çok gerileyen ürünler arasında yer alarak tüketiciye bir nebze nefes aldırdı.

ÜRETİCİ CEPHESİNDE FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN PERDE ARKASI

Üretici tarafında ise 31 ürünün 21’inde fiyat artışı, 9’unda ise düşüş gözlemlendi. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 68,5 ile kuru soğanda yaşandı. Bu durumun temel sebebi olarak rekoltenin yüksek olması ve artan sıcaklıklar nedeniyle depolarda başlayan bozulma riski gösterildi. Üreticiler ürün kaybını önlemek için fiyatları aşağı çekerek hızlı satış yoluna gitti. Patateste ise zayıf alıcı talebi fiyatları olumsuz etkilerken, karnabaharda talep azalması düşüşü beraberinde getirdi. Fındıkta ise 2025 yılındaki zirai don nedeniyle rekolte düşmesine rağmen, fiyatların manipülatif hareketlerle aşağı çekildiği vurgulandı.

Marketler Arası "Aynı Marka" Fiyat Uçurumu

Ürün (X Marka) En Düşük Fiyat En Yüksek Fiyat Fiyat Farkı (%)
Ayçiçek Yağı (1L) 109,90 TL 179,95 TL %68,3
Nohut (1 kg) 109,90 TL 154,95 TL %41,0
Bütün Tavuk (1 kg) 95,00 TL 119,95 TL %26,3
Süt (1L) 57,90 TL 70,90 TL %22,5
Yoğurt (1 kg) 77,50 TL 92,95 TL %19,9

AYNI MARKA FARKLI FİYAT: AYÇİÇEK YAĞINDA YÜZDE 68’LİK UÇURUM

Bayraktar’ın açıklamasındaki en çarpıcı noktalardan biri, Ankara’da yapılan market denetimleri sonucunda ortaya çıkan fiyat farklılıkları oldu. Aynı marka ve gramajdaki ürünlerin marketten markete inanılmaz oranlarda değiştiği belirlendi. Özellikle 1 litrelik X marka ayçiçek yağının bir markette 109 lira 90 kuruşa satılırken, bir diğerinde 179 lira 95 kuruşa kadar çıktığı görüldü. Ayçiçek yağındaki yüzde 68,3’lük bu farkı, yüzde 41 ile nohut, yüzde 26,3 ile bütün tavuk ve yüzde 22,5 ile süt takip etti. Bayraktar, maliyet artışları ve doğal afetlerle boğuşan üreticinin emeğinin, marketlerdeki bu kontrolsüz fiyat değişimlerine alet edilmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

TÜKETİCİLERE KRİTİK ÇAĞRI: TAKLİT VE TAĞŞİŞE DİKKAT

Ramazan alışverişi yapacak vatandaşlara önemli uyarılarda bulunan TZOB Başkanı, ürün fiyatlarındaki bu dalgalanma içerisinde taklit ve tağşiş riskinin arttığını hatırlattı. Tüketicilerin güvendikleri noktalardan alışveriş yapması ve şüpheli durumları mutlaka yetkililere ihbar etmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, denetimlerin sıklaştırılması çağrısında bulundu. Bayraktar, açıklamasını Ramazan ayının tüm İslam alemine ve Türkiye’ye huzur, bolluk ve bereket getirmesi temennisiyle noktaladı.