Japonya, modern teknolojisi ile köklü geleneklerini kusursuz bir uyumla birleştiren bir ülke olsa da, sosyal yaşamda uygulanan bazı kurallar dışarıdan gelen bir turist için oldukça şaşırtıcı olabiliyor. "Güneşin Doğduğu Ülke" olarak bilinen bu ada ülkesinde, toplumsal düzenin sağlanması için nesiller boyu aktarılan katı görgü kuralları ve yazılı olmayan yasalar büyük bir hassasiyetle uygulanıyor. Eğer yakın zamanda Japonya'ya bir seyahat planlıyorsanız, yerel halkın yaşam tarzına saygı göstermek ve herhangi bir kültürel çatışma yaşamamak adına bu "akıl almaz" kurallara hazırlıklı olmanız gerekiyor.
Sokakta yürürken bir şeyler yemenin hoş karşılanmamasından, çöp atma konusundaki katı disipline kadar Japon kültürü, kendine has bir nezaket ve saygı sistemine dayanıyor. Öyle ki, sadece basit bir eğilme selamının derecesi bile karşınızdaki kişinin statüsüne göre değişiklik gösterebiliyor. Japonya seyahatinizi çok daha keyifli ve sorunsuz hale getirecek, dünyanın başka hiçbir yerinde karşılaşamayacağınız en ilginç ve disiplinli kuralları sizler için derledik.
1. JAPONYA'DA KASİYERE DOĞRUDAN ELDEN PARA VERMEYİN
Japonya'da alışveriş yaparken parayı doğrudan kasiyerin eline uzatmak kaba bir davranış olarak kabul edilir. Ödeme noktalarında nakit veya kredi kartını koymanız için tasarlanmış, genellikle mavi renkli olan küçük servis tepsileri bulunur. Parayı bu tepsiye bırakmak, hem hijyen hem de işlemin hatasız ilerlemesi adına gösterilen büyük bir nezaket ve saygı kuralıdır.
2. JAPONYA'DA SOKAKTA YÜRÜRKEN SİGARA İÇMEK YASAKTIR
Japonya'nın pek çok şehrinde, özellikle kalabalık bölgelerde sokakta yürürken sigara içmek kesinlikle yasaktır. Bu kural, hem çevredeki insanların dumanı solumasını engellemek hem de kalabalıkta kazara birinin kıyafetine veya tenine izmarit değmesini önlemek amacıyla uygulanır. Sigara içmek isteyenler için cadde üzerlerinde veya mekanların yakınlarında özel olarak camla çevrilmiş, işaretlerle belirtilen "sigara içme alanları" bulunur. Kurallara uymayanlara yerinde para cezası uygulanabilmektedir.
3. JAPONYA'DA YERE ÇÖP ATMAK YASAKTIR (ÇÖP KUTUSU DA YOK!)
Japonya'nın sokaklarında yürürken en çok şaşıracağınız durumlardan biri, çevrenin tertemiz olmasına rağmen neredeyse hiç çöp kutusu bulunmamasıdır. 1995 yılında yaşanan metro saldırısı sonrası güvenlik gerekçesiyle kaldırılan çöp kutularının eksikliği, Japonların "kendi çöpünden kendin sorumlusun" felsefesiyle birleşmiştir. Japon halkı çöplerini gün boyu yanlarında taşıyıp evlerine götürerek orada ayrıştırır. Bu nedenle Japonya'ya giden bir turistin çöpünü sokağa bırakması sadece yasak değil, aynı zamanda büyük bir saygısızlık olarak görülür.
4. JAPONYA'DA YABANCI ÜLKE BAYRAKLARINA ZARAR VERMEK AĞIR SUÇTUR
Japonya'da toplumsal saygı kavramı sadece bireylerle sınırlı kalmayıp uluslararası değerleri de kapsamaktadır. Japon Ceza Kanunu'na göre, başka bir ülkenin bayrağını veya resmi sembollerini aşağılamak, yakmak ya da zarar vermek ciddi bir suç kabul edilir. Bu kural, diplomatik nezaketi korumak ve ülkeler arası barışçıl atmosferi sürdürmek amacıyla sıkı bir şekilde uygulanmaktadır. Bir turistin dahi farkında olmadan yapacağı bu tür bir eylem, sadece sosyal bir dışlanmaya değil, hapis cezasına kadar varabilecek yasal yaptırımlara yol açabilir.
5. JAPONYA'DA FAZLA PARA ÜSTÜ ALMAK "DOLANDIRICILIK" SAYILABİLİR
Japonya'da dürüstlük en temel toplumsal değerlerden biridir ve bu durum yasalarla da desteklenir. Alışveriş yaptıktan sonra aldığınız para üstünü mutlaka kontrol etmelisiniz; çünkü size yanlışlıkla fazla para üstü verilmesi ve bunu bilerek alıp gitmeniz "dolandırıcılık" suçu kapsamına girebilir.
Önemli Not: 2015 yılında Tokyo’da bir kadın, kendisine yanlışlıkla fazla verilen para üstünü fark etmesine rağmen geri vermediği gerekçesiyle dolandırıcılıkla suçlanarak tutuklanmıştır. Bu nedenle para üstünüzü her zaman dikkatle saymalı, bir hata varsa hemen kasiyere bildirmelisiniz.
6. JAPONYA'DA YÜRÜRKEN BİR ŞEYLER YEMEK VE İÇMEK HOŞ KARŞILANMAZ
Japonya sokaklarında elinizde sandviç veya içecekle yürüyen birini görmeniz oldukça zordur, çünkü bu davranış geleneksel olarak kaba ve saygısızca kabul edilir. Japon kültüründe bir yiyeceği veya içeceği tüketirken ona tam bir dikkat ve saygı gösterilmesi gerektiğine inanılır. Sokak lezzetlerini denediğinizde, yiyeceği aldığınız tezgahın hemen yanında durup bitirmeniz ve ardından oradaki çöp kutusuna bırakmanız en doğru davranıştır.
7. TOPLU TAŞIMADA SESSİZLİK: TELEFONLA KONUŞMAK YASAK!
Japonya'da trenler ve otobüsler "huzur alanı" olarak kabul edilir; bu nedenle toplu taşıma araçlarında telefonla konuşmak kesinlikle yasaktır ve büyük bir saygısızlık olarak görülür. Araçlara bindiğinizde telefonunuzu mutlaka sessiz mod konumuna almanız beklenir.
İnsanların kitap okuduğu veya uyuduğu bu sessiz ortamda yüksek sesle konuşmak ya da gürültülü müzik dinlemek yolcuların sert bakışlarına maruz kalmanıza neden olabilir.
8. DÖVMELİ KİŞİLERİN ONSEN VE HAVUZLARA GİRİŞ YASAĞI
Japonya'da dövme, tarihsel olarak "Yakuza" adı verilen suç örgütleriyle ilişkilendirildiği için hala güçlü bir sosyal tabu olarak görülmektedir. Bu geleneksel bakış açısı nedeniyle, pek çok onsen (geleneksel termal hamam), sento (halka açık banyo), spor salonu ve havuzda dövmesi olan kişilerin girişi kesinlikle yasaktır.
Eğer vücudunuzda dövme varsa, bu mekanlara girmeden önce mutlaka kuralları kontrol etmelisiniz. Bazı işletmeler, küçük dövmelerin ten rengi bantlarla kapatılması şartıyla girişe izin verebilmektedir.
9. BAHŞİŞ VERMEK HAKARET SAYILABİLİR: PARANIZI GERİ GETİREBİLİRLER!
Dünyanın pek çok yerinde iyi hizmetin karşılığı olarak bahşiş bırakmak bir nezaket göstergesi olsa da, Japonya'da bu durum tam tersi şekilde algılanabilir. Japon hizmet kültüründe (Omotenashi), en üst düzey hizmeti sunmak zaten işin bir parçası ve bir görev olarak görülür. Bu nedenle fazladan para bırakmak kafa karıştırıcı olabilir veya kaba bir davranış olarak karşılanabilir.
Hatta bir restoranda masada para bırakıp çıkarsanız, garsonun parayı unuttuğunuzu düşünerek caddede peşinizden koştuğuna şahit olabilirsiniz. Japonya'da minnettarlığınızı göstermenin en iyi yolu, bahşiş vermek yerine içten bir gülümseme ile teşekkür etmektir.
10. AYAKKABI KURALLARI: HER YERE AYAKKABIYLA GİRİLMEZ
Japonya'da "içerisi" ve "dışarısı" arasındaki sınır çok keskindir ve bu sınırın en önemli sembolü ayakkabılardır. Sadece evlerde değil; birçok geleneksel restoranda, tapınaklarda, bazı müzelerde ve hatta bazı otellerin girişinde ayakkabılarınızı çıkarmanız zorunludur.
Genkan adı verilen giriş alanlarında ayakkabılarınızı çıkarıp, sunulan terlikleri giymeniz beklenir. Ancak dikkat etmeniz gereken çok hassas bir detay daha vardır: Tuvalete girerken bu terlikleri çıkarıp sadece tuvalet için ayrılmış özel "tuvalet terliklerini" giymeli ve çıkarken mutlaka değiştirmelisiniz. Yanlışlıkla tuvalet terliğiyle yaşam alanına geri dönmek, Japonya'da yapılabilecek en büyük görgü hatalarından biri olarak kabul edilir.
