Çevre örgütü Greenpeace tarafından yayımlanan “Küçük Plastikler, Büyük Sonun: Bebek Gıdası Plastik Poşetlerinin Gizli Riskleri” başlıklı bağımsız araştırma raporu, bebek beslenmesinde son yıllarda hızla popülerleşen sıkılabilir plastik ambalajların arka planındaki korkutucu bir gerçeği deşifre etti. Yapılan bağımsız laboratuvar testlerinde, tek bir paket bebek mamasında 11 binden fazla mikroplastik parçacığı saptandı.
Bağımsız araştırma kuruluşu SINTEF Ocean tarafından Greenpeace Uluslararası adına yürütülen testler, ABD’de üretilen ve Avrupa merkezli bir çevrim içi perakendeciden temin edilen küresel bebek gıdası markaları üzerinde gerçekleştirildi. Sonuçlar, küresel pazarda payı hızla artan plastik ağızlıklı poşet ambalajların, en savunmasız konumda olan bebeklerin sağlığını doğrudan tehdit ettiğini gösteriyor.
DEV MARKALARDA YÜKSEK MİKROPLASTİK
Raporda yer alan analiz sonuçlarına göre, incelenen dünyaca ünlü markalardan Danone Happy Baby Organics ve Nestlé Gerber’a ait plastik ağızlıklı ambalajlarda yüksek miktarda mikroplastik parçacığına rastlandı.
- Danone Happy Baby Organics meyve pürelerinde gram başına ortalama 99’a kadar mikroplastik saptanırken, tek bir porsiyonluk poşetteki toplam parçacık sayısının 11 bini aştığı hesaplandı.
- Nestlé Gerber yoğurt pürelerinde ise gram başına 54’e kadar parçacık tespit edilirken, paket başına düşen mikroplastik sayısı 5 bin sınırını geçti.
ZEHİR DOĞRUDAN AMBALAJDAN GIDAYA SIZIYOR
Araştırmanın en dikkat çekici boyutlarından biri, gıdaya karışan mikroplastiklerin kaynağı oldu. Laboratuvar testleri, mamalarda bulunan mikroplastik parçacıklarının önemli bir kısmının doğrudan ambalajın iç kaplamasında kullanılan polietilen malzemeden sızdığına dair güçlü kanıtlar ortaya koydu. Bilimsel veriler tehlikenin boyutunu daha da netleştiriyor: Plastik bir kabın mikrodalga fırında sadece 3 dakika ısıtılması bile gıdaya yaklaşık 4 milyon mikroplastik parçacığının geçmesine neden oluyor.
BEBEKLER İÇİN KALICI RİSK
Uzmanlar, organ gelişimleri henüz tamamlanmamış olan bebeklerin, yetişkinlere kıyasla kimyasal ve plastik maruziyetine karşı çok daha savunmasız olduğunu vurguluyor. Rapora göre, bebek maması ambalajlarından gıdaya geçen onlarca farklı kimyasal madde tespit edildi. Bu maddelerin büyük bir kısmının "içeriğe bilinçli şekilde eklenmemiş" ancak potansiyel olarak toksik nitelikte ambalaj artıkları olduğu belirtildi.
Ayrıca Nestlé Gerber ürünlerinde, insan sağlığına zararlı olabilecek ek kimyasal maddeler de saptandı. Bebeklik döneminde çok düşük dozlarda bile olsa maruz kalınan endokrin (hormon) bozucu kimyasalların; üreme sistemi, büyüme ve metabolizma üzerinde yaşam boyu sürecek kalıcı hasarlar bırakabileceği uyarısı yapıldı.
PAZAR PAYI HIZLA ARTIYOR
Sağlık risklerine rağmen esnek plastik poşet ambalajlar pazarda hızla yaygınlaşıyor. Verilere göre, bu pratik ambalajlar bebek gıdası ambalaj pazarının hacim bazında yüzde 37,15’ini ele geçirmiş durumda. Sektörün 2031 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 8,18 oranında büyüyerek bu payı daha da artıracağı öngörülüyor. Uzmanlar, pratikliği nedeniyle hızla normalleştirilen bu paketlerin hem gezegen hem de insanlık geleceği için birer saatli bombaya dönüştüğünü ifade ediyor.
GREENPEACE'TEN BAKANLIĞA ÇAĞRI
Rapor sonuçlarını değerlendiren Greenpeace Türkiye Sosyal ve Ekonomik Sistemler Kampanya Sorumlusu Berk Butan, her ne kadar inceleme iki büyük marka üzerinden yürütülmüş olsa da bulguların aynı ambalaj türünü kullanan tüm sektörü bağladığına dikkat çekti. Butan, şirketlerin ve hükümetlerin acilen harekete geçmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Plastikler üretildikleri andan itibaren tüm yaşam döngüleri boyunca gezegene ve bize zarar veriyor ve bunu engellemek zorundayız. Bunun için de önümüzde güçlü bir fırsat var: Birleşmiş Milletler Küresel Plastik Anlaşması. Hükümetlerin ilerici davranması ve plastik üretimini sınırlayan, gezegenin ve bizlerin sağlığı için zararlı ambalajları ve kimyasalları ortadan kaldıran bağlayıcı taahhütlerin bu anlaşmaya dahil edilmesi gerekiyor. Plastiksiz Gelecek kampanyamızla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın plastik üretimini sınırlayan güçlü bir anlaşmayı desteklemesini talep ediyoruz."
