Hindistan'ın Batı Bengal eyaletinde görülen vakaların ardından dünya genelinde alarm seviyesi yükseldi. Meyve yarasalarından bulaşan ve insandan insana yayılabilen Nipah virüsü, yüksek ölüm oranıyla (yüzde 40-75) endişe yaratıyor. Peki, onaylanmış bir aşısı bulunmayan bu virüs ne kadar tehlikeli? Türkiye için bir risk söz konusu mu? İşte tüm merak edilenler.
NİPAH VİRÜSÜ NEDİR?
Nipah virüsü (NiV), hayvanlardan insanlara bulaşabilen (zoonotik) ve ciddi beyin iltihabına (ensefalit) veya solunum yolu hastalıklarına yol açabilen oldukça tehlikeli bir virüstür. İlk olarak 1998 yılında Malezya'da domuz çiftçileri arasında görülen bir salgınla tanımlanmıştır.
Virüsün doğal taşıyıcısı, Pteropodidae ailesine mensup meyve yarasalarıdır. Bu yarasalar virüsü doğada sessizce taşırken, virüs domuz gibi ara konakçılara veya doğrudan insanlara geçerek ölümcül tablolara neden olabilir.
NİPAH VİRÜSÜ NASIL BULAŞIR?
Nipah virüsünün yayılım yolları oldukça çeşitlidir:
-
Hayvandan İnsana: Virüsle enfekte olmuş yarasaların idrarı, salyası veya dışkısıyla temas etmiş meyvelerin (özellikle hurma suyu) tüketilmesiyle bulaşır.
-
İnsandan İnsana: Enfekte kişilerin vücut sıvılarıyla (tükürük, kan, idrar) yakın temas yoluyla yayılır. Hindistan’daki son vakalarda sağlık çalışanlarının enfekte olması bu riski kanıtlamıştır.
-
Ara Konakçılar: Virüslü yarasalarla temas eden domuzlar üzerinden de insanlara bulaş gerçekleşebilir.
NİPAH VİRÜSÜ BELİRTİLERİ NELERDİR, ÖLDÜRÜR MÜ?
Hastalığın en korkutucu yanı, başlangıçta belirti vermemesi veya sıradan bir grip gibi görünmesidir. Ancak klinik tablo 24-48 saat içinde hızla ağırlaşır.
-
Erken Belirtiler: Yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve boğaz ağrısı.
-
Ağır Tablo: Şiddetli solunum yetmezliği ve akut beyin iltihabı.
-
Koma ve Ölüm: Bilinç bulanıklığı, nöbetler ve 48 saat içinde komaya girme riski.
Ölüm Oranı: Nipah virüsü vakalarının yüzde 40 ile 75'i ölümle sonuçlanmaktadır. Bu oran, virüsü dünyanın en tehlikeli patojenlerinden biri yapmaktadır.
NİPAH VİRÜSÜ TÜRKİYE'DE VAR MI?
Resmî sağlık verilerine göre Türkiye'de şu ana kadar tespit edilmiş herhangi bir Nipah virüsü vakası bulunmamaktadır. Ülkemizde yerel bir bulaş zinciri veya salgın söz konusu değildir.
Ancak uzmanlar, uluslararası seyahat trafiği nedeniyle her zaman dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. Türkiye'deki sağlık sisteminin, bu tür yüksek riskli viral enfeksiyonların erken teşhisi ve izolasyonu konusunda hazırlıklı olduğu vurgulanıyor.
AŞISI VEYA TEDAVİSİ VAR MI?
Şu an itibarıyla Nipah virüsüne karşı insanlar için onaylanmış bir aşı veya spesifik bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Tedavi, hastanın semptomlarını hafifletmeye yönelik destekleyici bakım (yoğun bakım desteği, sıvı takviyesi vb.) ile sınırlıdır.