ABD ekonomisinde gözler Merkez Bankası’nın (Fed) radarındaki en kritik verilere çevrilmişken, Ticaret Bakanlığı mayıs ayına ilişkin kişisel gelir ve tüketim harcamaları verilerini paylaştı. Açıklanan rakamlar, piyasa beklentilerinin üzerinde bir canlılığa işaret etti.
Ülkede kişisel gelirler mayıs ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,7 oranında ciddi bir artış gösterdi. Piyasaların beklentisi ise gelirlerin bu dönemde yüzde 0,4 artacağı yönündeydi. Hatırlanacağı üzere kişisel gelirler nisan ayında herhangi bir değişim göstermeyerek durağan kalmıştı. Gelirlerdeki bu hareketlilik tüketim eğilimini de doğrudan besledi.
Ekonomik aktivitenin en önemli itici güçlerinden biri olan kişisel tüketim harcamaları da mayısta aylık bazda yüzde 0,7 artış kaydetti. Piyasa uzmanları bu dönemde tüketim harcamalarında yüzde 0,6'lık bir yükseliş öngörüyordu. Böylece beklentilerin üzerinde gelen tüketim verisi, nisan ayındaki yüzde 0,4'lük artışın ardından iç talepteki canlılığın sürdüğünü ortaya koydu.
FED'İN ENFLASYON GÖSTERGESİ BEKLENTİLERE PARALEL GELDİ
Piyasaların yönünü tayin etmesi açısından büyük önem taşıyan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,4, yıllık bazda ise yüzde 4,1 artış gösterdi. Yıllık bazda tam olarak beklentiler dahilinde gerçekleşen endeksin, aylık bazda ise yüzde 0,5 yükseleceği tahmin ediliyordu. Bu veri bir önceki ay olan nisanda aylık yüzde 0,4 ve yıllık yüzde 3,8 olarak kayıtlara geçmişti.
Öte yandan, Fed'in para politikası kararlarında yakından takip ettiği, dalgalı gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de mayısta aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,4 arttı.
Hem aylık hem de yıllık bazda piyasa beklentilerine tamamen paralel gelen çekirdek endeks, nisan ayında aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,3 seviyesinde gerçekleşmişti. Enflasyonun beklentiler dahilinde seyretmesi, Fed üzerindeki baskıyı bir nebze hafifletti.
ABD EKONOMİSİ İLK ÇEYREKTE TAHMİNLERİ AŞARAK BÜYÜDÜ
Ekonomik büyüme cephesinden de yukarı yönlü revizyon haberi geldi. ABD Ticaret Bakanlığı, ocak-mart dönemine ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla verisinin nihai tahminini kamuoyuyla paylaştı. Buna göre ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,1 büyüme performansı gösterdi. Nisanda yayımlanan öncü veride büyüme yüzde 2, mayıstaki ikinci tahminde ise yüzde 1,6 olarak açıklanmıştı. Son revizyonla birlikte ülke ekonomisinin ilk çeyrek büyüme oranı belirgin şekilde yukarı çekilmiş oldu.
Yılın ilk çeyreğindeki bu performansta yatırımlar, ihracat, kamu harcamaları ve tüketici harcamaları ana sürükleyici unsurlar oldu. Büyüme verisindeki yukarı yönlü güncellemede özellikle ithalata ilişkin aşağı yönlü revizyon belirleyici rol oynarken, bu olumlu etki tüketici harcamalarındaki aşağı yönlü revizyonla kısmen dengelendi. Diğer taraftan, ilk çeyrekteki kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi artışı yüzde 4,5'ten yüzde 4,6'ya revize edilirken, çekirdek endeks yüzde 4,4 seviyesindeki yerini korudu.
DAYANIKLI MAL SİPARİŞLERİNDE ULAŞIM KAYNAKLI DÜŞÜŞ
Sanayi üretimine dair geleceğe yönelik önemli sinyaller veren dayanıklı mal siparişleri ise mayıs ayında nefeslendi. Dayanıklı mallara yönelik siparişlerin tutarı, mayısta bir önceki aya göre yüzde 4,5 azalarak 332,1 milyar dolara geriledi. Her ne kadar gerileme yaşansa da bu düşüş piyasanın yüzde 5'lik azalış beklentisinden daha hafif gerçekleşti. Art arda iki aylık yükseliş serisinin ardından düşen siparişler, nisan ayında yüzde 8,5 artış kaydetmişti.
Mayıs ayındaki düşüşün ana kaynağı ulaşım ekipmanları siparişlerinde yaşanan yüzde 14'lük sert azalış oldu. Detaylara bakıldığında, ulaşım hariç tutulan siparişlerin mayısta yüzde 1,3 arttığı, savunma hariç siparişlerin ise yüzde 4,6 düştüğü görüldü. Kullanım ömrü en az 3 yıl olan ürünleri kapsayan bu veriler, sanayi sektörünün güncel dinamiklerini göstermesi açısından yakından izlenmeye devam ediyor.
İŞSİZLİK MAAŞI BAŞVURULARI BEKLENTİLERİN ALTINA GERİLEDİ
İstihdam piyasasından gelen haftalık veriler de ekonomideki dirençli duruşu destekledi. ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 20 Haziran ile biten haftada bir önceki haftaya kıyasla 12 bin kişi azalarak 215 bine geriledi. Piyasa analistleri başvuru sayısının bu dönemde 225 bin seviyesinde gerçekleşmesini bekliyordu. Bir önceki haftanın verisi ise 226 binden 227 bine revize edildi.
Daha uzun vadeli eğilimi gösteren 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı 750 kişilik sınırlı bir artışla 224 bin 250'ye yükseldi. Buna karşın, 13 Haziran ile biten haftaya ilişkin devam eden işsizlik maaşı başvuruları 21 bin kişi artarak 1 milyon 821 bine ulaştı ve son 3 ayın en yüksek seviyesine tırmandı. Bu durum, işini kaybedenlerin yeni bir iş bulma sürecinin biraz daha uzadığına işaret etti.
ALTIN FİYATLARI TARİHİ EŞİKLERİ AŞARAK YÜKSELİŞE GEÇTİ
Açıklanan kritik verilerin ardından makroekonomik görünümün şekillenmesi ve Fed'in faiz artırım döngüsüne yönelik beklentilerin zayıflaması, güvenli liman altına olan talebi zirveye taşıdı. Küresel piyasalarda kıymetli metallere yönelik sert alımlar dikkat çekerken, ons altın fiyatı tarihi bir başarıya imza atarak 4 bin dolar eşiğini resmen geride bıraktı.
Yurt içi piyasalarda ise döviz kuru ve ons altındaki bu tarihi yükselişin etkisiyle gram altın fiyatı 6 bin TL seviyesinin üzerine çıkarak toparlandı. Altın piyasasındaki günlük bazda yaşanan değer kazancı yüzde 1 seviyelerine yaklaşırken, yatırımcıların güvenli limana sığınma iştahının küresel ölçekte güçlendiği açıkça görüldü.
