Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, antibiyotik direncinin günümüzde insan sağlığını tehdit eden en önemli sorunlardan biri haline geldiğini belirtiyor. Bilinçsiz kullanımın mikroorganizmaların ilaçlara karşı direnç geliştirmesine neden olduğunu vurgulayan Mamçu, “Antibiyotikler hayat kurtarabilir, ancak her antibiyotik kullanımı antibiyotik direncinin gelişmesine katkı da sağlayabiliyor. Antibiyotiğe dirençli enfeksiyonların tedavisi zor ve hatta bazen imkansız olabiliyor.” dedi.
BİR ÜLKEDE BAŞLAYAN SORUN DÜNYAYA YAYILIYOR
Antibiyotik direncinin yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmadığını ifade eden Mamçu, küreselleşmenin bu süreci hızlandırdığına dikkat çekiyor. Artan seyahat ve etkileşimle birlikte yerel bir sağlık sorununun kısa sürede küresel krize dönüşebildiğini belirten Mamçu, “Günümüz teknolojik ve ekonomik koşullarının yardımıyla uluslararası seyahat sıklığının artmasının bir sonucu olarak, dünyanın herhangi bir bölgesinde ortaya çıkan antibiyotik direnci sorunu çok kısa süre içinde tüm dünyayı kapsayan bir boyuta ulaşıyor. Bu nedenle, ulusal düzenlemeler ve çalışmalar, dünya genelinde antibiyotik direncinin kontrol altına alınmasında kilit rol oynamakta, ancak başarıya ulaşmak için tüm ulusal programların aynı başarı seviyesine ulaşmaları gerekiyor. Zira dünyanın herhangi bir bölgesindeki sorun, tüm dünyanın sorunudur.” ifadelerini kullandı.
YENİ İLAÇ YOK, MEVCUTLAR RİSK ALTINDA
Uzmanlara göre en kritik noktalardan biri de yeni antibiyotik geliştirme hızının düşmesi. Bu durum, mevcut ilaçların daha dikkatli kullanılmasını zorunlu hale getiriyor. Dr. Mamçu, “Artık geçmişte olduğu gibi yeni bir antibiyotiğin kullanımı sonunda direnç gelişmesi ve yeni diğer bir antibiyotiğin tedavi alanına girmesi ve tekrar buna da direnç gelişmesi sonucu bir diğer yeni antibiyotiğin devreye girmesi dönemi kapanmıştır. Elimizde kalan antibiyotikleri çok daha dikkatli kullanmamız yani iyi yönetmemiz gereken bir dönemdeyiz.” dedi.
YANLIŞ KULLANIM ZİNCİRLEME RİSK YARATIYOR
Antibiyotiklerin yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda, doğru tanı ve hekim kontrolüyle kullanılmasının hayati önem taşıdığı vurgulanıyor. Yanlış ilaç seçimi, eksik ya da fazla doz kullanımı ve gereksiz tüketim, hem tedaviyi etkisiz hale getiriyor hem de direncin hızla artmasına neden oluyor.
Dr. Mamçu, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi: “Başta uygunsuz ve gereksiz kullanımları sonucu gelişen direnç nedeniyle etkilerini önemli oranda kaybetmişlerdir. Mikroorganizmalar kullanılan antibiyotiklere karşı er ya da geç direnç kazanmaktadır. Gelişen direnç günümüzde bütün insanlığı tehdit edecek düzeydedir.”
GRİPTE ANTİBİYOTİK İŞE YARAMAZ
Toplumda en sık yapılan hatalardan birinin viral hastalıklarda antibiyotik kullanımı olduğuna dikkat çeken Mamçu, “Antibiyotikler soğuk algınlığı, nezle ve grip gibi viral hastalıkları iyileştirmez, başkasına bulaşmasına engel olmaz.” diyerek önemli bir yanlış algıya da işaret etti.