EKONOMİ

Tarihi düşüş: Japonya’da para krizi kapıda mı?

Japonya’daki uzun süredir devam eden ekonomik durgunluk, yenin değer kaybını derinleştirdi ve para birimi 53 yılın en düşük seviyesine geriledi. Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) verileri, yenin reel efektif kurunun 1973’ten bu yana en düşük seviyeyi gördüğünü ortaya koyuyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ), faiz oranlarını artırarak para politikasında normalleşmeye giderken, bu hamle hanehalkı borçlarını ve küçük şirketlerin karlılığını olumsuz etkileyebilir.

BIS’in son verilerine göre yenin reel efektif döviz kuru 67,73 seviyesine inerek, dalgalı kur sisteminin başladığı 1973’ten bu yana en düşük noktayı gördü. Bu değer, 1995’teki 193,95’lik zirvenin yaklaşık üçte birine tekabül ediyor.

Yen, başta dolar ve euro olmak üzere yuan ve baht karşısında da değer kaybına uğradı. Uzun yıllardır süren düşük büyüme, sınırlı enflasyon ve düşük faiz ortamı, para biriminin zayıflamasının başlıca nedenleri olarak öne çıkıyor.

BOJ, FAİZİ 30 YILIN ZİRVESİNE ÇIKARDI

Japonya Merkez Bankası, fiyat ve ücret artışındaki ivmeden güç alarak para politikasını kademeli şekilde normalleştirmeyi sürdürüyor. Şu anda politika faizi yüzde 0,75 ile son 30 yılın en yüksek düzeyine ulaştı.

Mizuho Research & Technologies’in hesaplamalarına göre, tek seferlik 0,25 puanlık bir faiz artırımı, hanehalkının yıllık borç yükünü yaklaşık 18 bin yen artırıyor. Aynı artış, şirketlerin faaliyet kârını ortalama yüzde 0,9 düşürüyor ve küçük ölçekli firmalarda etkisi yüzde 5’i aşabiliyor.

FAİZ ARTIŞI VE YATIRIMCI TEMKİNLİLİĞİ

Piyasalar, BOJ’un politika faizini yüzde 1,5-1,75 aralığına kadar yükseltebileceğini öngörüyor. UBS SuMi Trust Wealth Management uzmanı Daiju Aoki, zayıf yen karşısında şirketlerin Japonya’ya yatırım yaparken temkinli davranmaya devam ettiğini ve büyüme potansiyeline dair soru işaretlerinin sürdüğünü ifade ediyor.