Vatandaşın mutfağındaki yangının asıl sebebinin tarlada değil, tedarik zincirinde ve raflarda olduğu resmi verilerle bir kez daha kanıtlandı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın paylaştığı şubat ayı piyasa analizine göre, çiftçinin binbir emekle ürettiği ürünler market tezgahına gelene kadar adeta fiyat patlaması yaşıyor.
Fiyat makasının zirvesinde ise karnabahar yer aldı. Çiftçinin tarlada kilosunu 12,36 liraya sattığı karnabahar, markette vatandaşa 40,75 liradan sunularak yüzde 229,7’lik akıl almaz bir fark yarattı. Karnabaharı, fiyatı 16,29 liradan 53,20 liraya fırlayarak yüzde 226,7 fark gören marul, 4 liradan 12,92 liraya çıkan kuru soğan yüzde 223 ve yüzde 218,7'lik farkla pırasa izledi.
TARLADA UCUZLAYAN ÜRÜN MARKETTE ZAMLANIYOR
Fiyatlardaki bu uçurumun en çarpıcı yanı ise üretici tarafındaki düşüşlerin tüketiciye yansımaması oldu. Şubat ayında üretici tarafında incelenen 33 ürünün 7'sinde belirgin fiyat düşüşleri yaşandı. Tarlada karnabaharın fiyatı yüzde 29, kuru soğanın fiyatı yüzde 27,3, domatesin fiyatı ise yüzde 12,8 oranında sert bir şekilde geriledi. Ancak bu ucuzluk market raflarına uğramadı. Tam aksine, aynı dönemde marketlerde takip edilen 41 ürünün 28’ine zam geldi. Raflardaki en acımasız artış yüzde 50,3 ile marulda görülürken, onu yüzde 34,2 ile sivri biber ve yüzde 29,9 ile salatalık takip etti.
ÇİFTÇİNİN MALİYETİ DURDURULAMIYOR
Tablonun görünmeyen yüzünde ise çiftçinin her geçen gün katlanan üretim maliyetleri yatıyor. Tarlada ürününü ucuza satmak zorunda kalan üretici, artan girdiler karşısında ezilmeye devam ediyor. Sadece şubat ayında tarımın can damarı olan mazot fiyatları aylık yüzde 5,1, yıllık ise yüzde 26,1 oranında yükseldi. Son bir yıllık faturaya bakıldığında tablo daha da ağırlaşıyor: Üre gübresi yüzde 38,3, kompoze gübre yüzde 38,5, besi yemi yüzde 34,3 ve süt yemi yüzde 30,1 oranında zamlandı. Tarlaları sulamak ve seraları ısıtmak için kullanılan elektrik fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 12,8 olarak kayıtlara geçti.
