Türkiye’nin yüksek katma değerli üretim kollarından biri olan deri ve kürk sektörü, Kurban Bayramı dönemiyle birlikte büyük bir ekonomik ivme yakalıyor. Bayram sürecinde elde edilen ham deriler; ayakkabıdan çantaya, saraciyeden konfeksiyona kadar geniş bir yelpazede işlenerek ihracata dönük üretime dönüştürülüyor.
İstanbul Ticaret Odası (İTO) Deri, Kürk ve Saraciye Meslek Komitesi Üyesi Mehmet Musa Evin, bu dönemin sektör için taşıdığı kritik önemi çarpıcı verilerle ortaya koydu. Kurban Bayramı’nda yerli ham derinin çoğalması ve ham maddeye erişimin kolaylaşması sayesinde Türkiye’ye ithal deri girişinin azaldığını belirten Evin, bu durumun yerli üretici için çok büyük bir kazanç olduğunu vurguladı ve dericilerin bu dönemi dört gözle beklediğini ifade etti.
KURBAN DERİLERİNİN EKONOMİK DEĞERİ MİLYON DOLARLARI BULUYOR
Kurban bayramlarında ortaya çıkan ham deriler, sadece bir atık ya da yan ürün olmanın ötesinde, Türkiye ekonomisine devasa bir sermaye akışı sağlıyor. Mehmet Musa Evin’in paylaştığı verilere göre, kurban derileri deri sektörüne ham madde bazında 700 ila 800 milyon dolarlık bir hareketlilik kazandırıyor. Bu deriler tabakhanelerde işlenip mamul madde haline geldikten; ayakkabı, çanta, kemer, deri ve kürk eşyasına dönüştükten sonra ise yine yaklaşık 800 milyon dolarlık dev bir ciro değerine ulaşıyor.
Ayrıca bu sürecin yan çıktısı olan jelatin üretimiyle de ekonomiye apayrı bir katma değer sunuluyor. Türkiye’nin cari fazla veren nadir sektörlerinden biri olan deri sektörü, yıllık yaklaşık 2,5 milyar dolarlık ihracat hacmiyle ve kilogram başına düşen yüksek ihracat değeriyle ülke ekonomisinin en önemli lokomotifleri arasında yer alıyor.
HATALI KESİM VE YETERSİZ TUZLAMA MİLYONLARCA LİRAYI ERİTİYOR
Sektörün önündeki en büyük engellerden biri ise ham derilerin toplanması ve muhafazası sürecinde yaşanan bilinçsizlik olarak öne çıkıyor. Kurban derilerinin ekonomiye maalesef tam kapasiteyle kazandırılamadığını belirten Evin, ciddi bir kalite kaybı yaşandığına dikkati çekiyor.
Derilerin bir kısmının işinin ehli olmayan kişiler tarafından kesilmesi nedeniyle zarar gördüğünü, zamanında toplanmadığını veya doğru şekilde tuzlanmadığını ifade eden sektör temsilcisi, bu unsurların derinin kalitesini doğrudan düşürdüğü uyarısında bulunuyor.
Özellikle yaz aylarına denk gelen bayram dönemlerinde ham derilerin bozulmaması için soğuk hava depolarında korunması hayati bir önem taşıyor. Tam da bu hassas toplama, ihale ve lojistik süreçleri nedeniyle kurban derileri tabakhanelere hemen ulaşmıyor; bu da tabakhanelerin bayramdan birkaç ay sonra tam kapasiteyle ve yoğun bir tempoyla çalışmasına yol açıyor. İstanbul genelinde kesilen kurbanların derileri ise ağırlıklı olarak Tuzla ve Çorlu’daki modern tesislerde işlenerek ekonomiye kazandırılıyor.
DÜNYA LİDERİ TÜRK DERİCİLİĞİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇEVRECİLİK
Türkiye, ham deriyi işleme kalitesi ve modaya uygun tasarımlara dönüştürme becerisiyle dünya deri ve kürk sektöründe öncü ülkeler arasında ilk sıralarda yer alıyor. Ülkeye gelen turistlerin alışveriş listelerinde ilk sırada deri ve kürk ürünlerinin yer aldığını belirten Evin, sektörün sanılanın aksine son derece çevreci ve sürdürülebilir bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor.
Eti için kesilen hayvanların derilerinin sanayide kullanılmaması durumunda bu atıkların doğada yok olmasının yüzlerce yıl süreceğini hatırlatan Evin, deri ve kürkün tamamen doğal birer malzeme olduğunun altını çiziyor. Son yıllarda dünya genelinde doğala dönüş trendinin öne çıktığını belirten sektör temsilcisi, piyasada deri veya kürk görünümlü suni malzemelerle satılan sahte ürünlerin birçoğunun kanserojen maddeler içerdiğini ve çok kısa sürede deforme olduğunu ifade ediyor.
Gerçek deri ve kürk ürünleri ise insan sağlığını korumasının yanı sıra dayanıklılığı sayesinde çok uzun yıllar boyunca güvenle kullanılabiliyor.