Türkiye'nin tarım ve sağlık politikalarında stratejik bir adım atıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen kapsamlı mevzuat değişikliğiyle, kenevir bitkisinin sadece endüstriyel değil, tıbbi amaçlı kullanımı da yasal zemine oturtuldu.
Daha önce yalnızca lif, tohum ve sap üretimine izin veren sistem genişletilerek, bitkinin yaprak ve çiçek kısımlarının sağlık ile kişisel bakım sektörlerine entegre edilmesi sağlandı. Bu yeni dönemde üretim süreçleri, rastgele değil; tamamen arz-talep dengesi ve ülkenin dış ticaret potansiyeli göz önüne alınarak planlanacak.
ÜRETİM ALANLARINA KATİ SINIRLAMA VE 21 İL DETAYI
Düzenlemenin en dikkat çeken ayaklarından birini, üretim yapılacak alanların ve tesislerin katı kurallarla sınıflandırılması oluşturuyor. Geçtiğimiz ocak ayının sonunda yürürlüğe giren yönetmelik kapsamında; lif, tohum ve sap amaçlı üretim faaliyetleri belirlenen 21 ilde sürdürülecek. Bu tarımsal liste; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerini kapsıyor. Ancak tıbbi ve sağlık ürünleri üretimi söz konusu olduğunda kurallar çok daha hassas hale geliyor.
Tıbbi amaçlı kenevir faaliyetleri yalnızca Toprak Mahsulleri Ofisi bünyesindeki Afyon Alkaloidleri Fabrikası'nda, Organize Tarım Bölgeleri'nde veya Sağlık Bakanlığı izni bulunan özel kapalı tesislerde gerçekleştirilebilecek. Kişisel bakım ürünlerine yönelik yetiştiricilik ise hem açık hem de kapalı alanlarda yapılabilecek.
KOTALAR İHRACAT VE GÜVENLİK KRİTERLERİNE GÖRE BELİRLENECEK
Yeni model, kenevir üretiminin kontrolsüz büyümesini engellemek için stratejik bir kota sistemini merkeze alıyor. Cumhurbaşkanlığı tarafından ilan edilecek üretim kotaları belirlenirken sadece tarımsal toprağın kapasitesine bakılmayacak. Türkiye'nin bu alandaki dış ticaret potansiyeli, güvenlik şartları, devletin denetim imkanları, mevcut üretici sayısı ve sektörel ihtiyaçlar gibi çok boyutlu makroekonomik kriterler temel ölçüt olarak kabul edilecek.
ÜRETİM AMACINA GÖRE KADEMELİ DENETİM AĞI
Genişleyen üretim yelpazesi, denetim mekanizmalarının da yetiştirilme amacına göre yeniden yapılandırılmasını beraberinde getirdi. Endüstriyel kullanım ve kişisel bakım ürünlerine yönelik açık alan yetiştiriciliği; il ve ilçe tarım müdürlükleri ile kolluk kuvvetlerinden oluşan karma ekiplerce sahada sürekli denetlenecek. Doğrudan tıbbi ve sağlık ürünlerine odaklanan tesisler ise il tarım ve orman müdürü başkanlığında oluşturulacak özel yetkili heyetlerin çok daha sıkı kontrolü altında faaliyet gösterecek.