ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonlar ve İran’ın bu saldırılara misilleme olarak Körfez ülkelerindeki ABD üslerini füzelerle hedef alması, küresel enerji piyasalarında deprem etkisi yarattı. Jeopolitik gerilimin hızla tırmanmasıyla birlikte yeni haftaya sert bir yükselişle başlayan petrol fiyatları, yatırımcıların arz güvenliğine dair endişelerini zirveye taşıdı. Vadeli Brent petrol fiyatları gün içinde 82,37 dolar seviyesine kadar tırmanırken, piyasadaki kâr satışları ve dengelenme çabalarıyla Brent petrol Cuma gününe oranla yüzde 6 artış göstererek 77,26 dolar seviyelerinde dengelenmeye çalışıyor. Piyasalardaki bu gerilim, Brent petrol grafiklerine de yansımış durumda; nitekim 2 Mart 2026 günü saat 11:36 itibarıyla Brent petrol, önceki kapanışına göre %8,68’lik sert bir yükseliş kaydederek 79,8 dolar seviyesine ulaştı ve 80 dolar sınırına dayandı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TRAFİK DURMA NOKTASINDA
Dünya genelindeki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, çatışmaların merkez üssü haline gelmiş durumda. İran yönetiminin su yolunun açık olduğunu iddia etmesine rağmen, pazar günü üç petrol tankerine düzenlenen saldırıları üstlenmesi bölgedeki risk algısını kökten değiştirdi. Rystad Energy tarafından yapılan analizler, boğazdaki trafiğin fiilen durmasının günlük 15 milyon varil ham petrolün piyasaya ulaşmasını engellediğini ortaya koyuyor. Sigorta şirketlerinin poliçeleri iptal etmesi veya primleri fahiş oranlarda artırması, sevkiyatların fiziksel saldırılardan ziyade ihtiyati nedenlerle durmasına yol açarken, uzmanlar de-eskalasyon sinyali gelmedikçe yukarı yönlü baskının süreceğini öngörüyor.
ANALİSTLERİN SENARYOLARI: 100 DOLARIN EŞİĞİNDEKİ PİYASA
Küresel finans devleri, yaşanan krizin derinliğine dair farklı ama ortaklaşa endişe verici tablolar çiziyor. Goldman Sachs, mevcut fiyatlar içindeki anlık risk primini 18 dolar olarak hesaplarken, boğazdaki akışın bir ay boyunca yarı yarıya kesilmesi durumunda bu primin kalıcı hale gelebileceğini belirtiyor. Wood Mackenzie ve Rystad Energy gibi kurumlar ise boğazdaki aksamaların haftalarca sürmesi halinde petrolün varil fiyatının 100-110 dolar bandına yerleşebileceği uyarısında bulunuyor. Citigroup, bölgesel petrol altyapısının doğrudan zarar görmesi senaryosuna yüzde 20 ihtimal verirken, böyle bir durumda fiyatların 120 dolara kadar fırlayabileceğini tahmin ederek kısa vadeli beklentilerini 85 dolara revize etti.
OPEC+ VE ARZ FAZLASI TARTIŞMALARI RAFA KALKTI
Nisan ayı için günlük 206 bin varillik bir üretim artışı planlayan OPEC+ grubu, bölgedeki çatışmalar nedeniyle kilitlenmiş durumda. Analistler, Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı sürece OPEC+'ın sahip olduğu atıl kapasitenin ve planlanan üretim artışlarının küresel pazara ulaşamayacağına dikkat çekiyor. JPMorgan Chase & Co. analistlerine göre, çatışmanın üç haftadan uzun sürmesi durumunda Körfez İşbirliği Konseyi üreticilerinin depolama kapasiteleri dolacak ve bu durum petrol sahalarında üretimin tamamen durdurulmasına yol açabilecek. Bu durum, piyasanın yapısal olarak sıkılaşmasına ve rezerv kapasitelerin yetersiz kalmasına neden oluyor.
EKONOMİK ETKİLER VE GÜVENLİ LİMAN ARAYIŞI
Petrol fiyatlarındaki bu kalıcı yükseliş, küresel enflasyon baskısını yeniden tetikleme ve tüketici talebini aşağı çekme riski barındırıyor. Bu endişeler küresel borsa endekslerinde satış baskısı yaratırken, yatırımcıların güvenli liman arayışı ABD dolarını diğer para birimleri karşısında güçlendiriyor. Özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin para birimleri bu süreçten en büyük zararı görürken, Barclays gibi kurumlar jeopolitik risklerin fiyatlar üzerinde asimetrik bir yukarı yönlü baskı oluşturduğunu vurguluyor. Ancak analistler, İran’ın tepkisinin söylem düzeyinde kalması veya savaşın bir-iki hafta içinde durması halinde fiyatların hızla 70-75 dolar bandına geri çekilebileceği ihtimalini de masada tutuyor.
Önümüzdeki günlerde petrol piyasalarının seyri, bölgedeki askeri operasyonların süresine ve Hürmüz Boğazı üzerindeki enerji akışının ne kadar sürede stabilize edileceğine bağlı olarak şekillenmeye devam edecek.