Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), merakla beklenen mayıs ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. İmalat sanayisinde faaliyet gösteren 1966 iş yerinin katılımıyla gerçekleştirilen anket sonuçlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilen veriler, reel sektörün moral bulduğunu ve ekonomik aktiviteye yönelik güvenin arttığını ortaya koydu. Özellikle mevsimsellikten arındırılmış verilerdeki yükseliş, sanayideki toparlanma eğilimini net bir şekilde gözler önüne serdi.
REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİNDE BELİRGİN ARTIŞ
Açıklanan verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), mayıs ayında bir önceki aya kıyasla 2,4 puanlık bir artış kaydederek 101 seviyesine ulaştı. Benzer şekilde, mevsimsel etkilerden arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi de yükseliş trendini sürdürdü ve bir önceki aya göre 2,7 puan artarak 103,3 seviyesinde gerçekleşti.
Endeksin 100 barajının üzerinde seyretmesi ve artış ivmesini koruması, reel sektör temsilcilerinin geleceğe yönelik iyimserliğinin güçlendiğine işaret eden önemli bir gösterge olarak kayıtlara geçti.
ANKET BİLEŞENLERİNDE GENEL GİDİŞAT OLUMLU
Reel Kesim Güven Endeksini oluşturan alt anket sorularına ait yayılma endeksleri detaylıca incelendiğinde, sanayicilerin pek çok alanda olumlu beklentilere sahip olduğu görüldü. Sektördeki genel gidişat, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki toplam istihdam ve mevcut toplam sipariş miktarı gibi kritik parametreler endeksi yukarı yönlü destekleyen en önemli unsurlar oldu.
Ayrıca gelecek üç aydaki üretim hacmi, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve sabit sermaye yatırım harcamasına ilişkin pozitif değerlendirmeler de artışa katkı sağladı. Buna karşın, mevcut mamul mal stok seviyesine yönelik değerlendirmeler, mayıs ayında endeks üzerinde azalış yönlü baskı oluşturan tek bileşen olarak dikkat çekti.
İÇ VE DIŞ TALEPTE SİPARİŞ HAREKETLİLİĞİ
Son üç aylık döneme dönük gerçekleştirilen değerlendirmelerde, üretim hacminde artış bildirenler lehine olan güçlü seyrin mayıs ayında daha da pekiştiği anlaşıldı. En dikkat çekici değişim ise siparişlerde yaşandı; daha önce hem iç piyasa hem de ihracat sipariş miktarında azalış bildirenlerin yoğunlukta olduğu karamsar tablo, mayısta yönünü tamamen yukarı çevirerek artış bildirenler lehine döndü.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında kaldığını düşünenlerin oranı zayıflarken, mevcut mamul mal stoklarının normalin üzerinde olduğunu belirtenlerin oranı ise bir önceki aya göre hafif bir güçlenme sergiledi.
GELECEĞE YÖNELİK ÜRETİM VE İSTİHDAM BEKLENTİLERİ GÜÇLÜ
Gelecek üç aylık döneme ilişkin beklentiler reel sektörün önümüzdeki süreçte vites büyüteceğini gösteriyor. Sanayicilerin üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış yaşanacağı yönündeki tahminleri mayıs ayında daha da kuvvetlendi. İstihdamda artış öngörenlerin ve gelecek 12 aylık dönemde sabit sermaye yatırım harcaması yapmayı planlayanların artış yönlü beklentileri de bu dönemde gücünü artırdı.
Ancak iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenlerin oranı bir önceki aya göre bir miktar zayıflama kaydetti. Diğer taraftan, sanayicilerin içinde bulundukları sanayi dalındaki genel gidişata dair kötümser yaklaşımlarının da nisan ayına kıyasla hafiflediği gözlendi.
MALİYET VE FİYAT BEKLENTİLERİNDE GEVŞEME
Ekonominin en önemli başlıklarından biri olan enflasyon ve maliyet ayağında ise olumlu sinyaller alındı. Ortalama birim maliyetlerde son üç ayda artış yaşandığını belirten reel sektör temsilcilerinin oranı güçlense de gelecek üç ayda maliyetlerin artacağını düşünenlerin oranı azaldı.
Bu durum, önümüzdeki döneme dair maliyet baskısının hafifleyeceğine yönelik bir beklenti oluşturdu. Maliyet beklentilerindeki bu gevşemeye paralel olarak, gelecek üç aydaki satış fiyatlarına yönelik artış beklentileri de zayıflama gösterdi.
ÜRETİCİ ENFLASYONU BEKLENTİSİ GERİLEDİ
Raporun en çarpıcı verilerinden biri de uzun vadeli fiyat beklentilerinde yaşandı. Reel sektör temsilcilerinin gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi, mayıs ayında bir önceki aya göre 0,3 puanlık bir düşüş kaydetti.
Bu düşüşle birlikte sanayicinin yıllık ÜFE beklentisi yüzde 31,6 seviyesine kadar geriledi. Fiyatlama davranışlarındaki ve enflasyon beklentilerindeki bu aşağı yönlü hareket, ekonomi yönetiminin dezenflasyon süreci açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirildi.