Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin dış borç istatistiklerini yayımladı. Verilere göre, Türkiye'nin toplam brüt dış borç stoku bu dönemin ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 oranında sınırlı bir düşüş kaydederek 518,5 milyar dolar seviyesine geriledi. Ülkenin borç yükünün vade yapısı incelendiğinde de benzer bir aşağı yönlü seyir dikkat çekti. Bu dönemde kısa vadeli dış borç stoku yüzde 0,5 azalarak 166,6 milyar dolara inerken, uzun vadeli dış borç stoku ise yüzde 0,3'lük azalışla 351,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.
KAMU VE MERKEZ BANKASI BORÇ AZALTIRKEN ÖZEL SEKTÖRÜN YÜKÜ ARTTI
Dış borç stokunun alt sektörler arasındaki dağılımı, kamu ile özel sektörün borçlanma eğilimlerinde farklı bir tablo ortaya koydu. Kamu sektörünün toplam dış borcu, bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,3 gibi belirgin bir oranda azalarak 192,2 milyar dolara geriledi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın dış yükümlülükleri de bu dönemde yüzde 2,9 oranında düşüş gösterdi ve 24,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Buna karşılık özel sektörün dış borç yükündeki artış devam etti. Özel sektörün toplam dış borcu yüzde 1,8 oranında yükselerek 302,1 milyar dolara ulaştı.
BORCUN VADE YAPISINDA KAMU VE ÖZEL SEKTÖR FARKLILIĞI
Sektörlerin borç vadelerindeki değişimler de borçlanma stratejilerindeki ayrışmayı net bir şekilde gösterdi. Kamu sektöründe hem kısa hem de uzun vadeli borçlarda rahatlama yaşandı. Kamunun kısa vadeli dış borç stoku yüzde 5 azalarak 36,4 milyar dolara, uzun vadeli borç stoku ise yüzde 2,9 düşüşle 155,7 milyar dolara geriledi. Özel sektör tarafında ise tam tersi bir hareketlilik görüldü. Özel sektörün kısa vadeli dış borçları yüzde 1,8 artışla 105,9 milyar dolara, uzun vadeli borçları da yine yüzde 1,8 oranında yükselişle 196,2 milyar dolara tırmandı.
EN BÜYÜK PAY KREDİLERDE VE DOLAR PARA BİRİMİNDE
Türkiye'nin dış borç stokunun enstrüman ve para birimi bileşimi de netleşti. Dış borcun enstrüman dağılımında aslan payını yüzde 46,1 ile krediler aldı. Kredileri yüzde 19,1'lik payla borç senetleri takip ederken, ticari krediler ve diğer yükümlülüklerin payı ise yüzde 17,5 olarak gerçekleşti. Para birimi bazında yapılan incelemede ise dış borç yapısında ABD dolarının ağırlığı korundu. Borç stokunun yüzde 48,7'si ABD doları cinsinden oluşurken, euro yüzde 29,5 ile ikinci sırada yer aldı. Türk lirasının payı yüzde 11,7 olurken, kalan yüzde 10,2'lik kısım ise diğer para birimlerinden meydana geldi.
ÖDEME PROJEKSİYONLARINDA YAKIN VADE HAREKETLİLİĞİ
Kredi ve borç senetlerinin önümüzdeki döneme ait ödeme projeksiyonları, Türkiye'nin geri ödeme takvimine dair önemli ipuçları verdi. Toplam anapara geri ödemelerinin daha çok 24 ay ve üzeri uzun vadeli bir perspektifte yoğunlaştığı görüldü. Buna karşılık önümüzdeki 13 ile 24 aylık zaman dilimini kapsayan aralıktaki geri ödemelerin oldukça sınırlı bir seviyede kaldığı belirlendi. Ancak kısa vadeli projeksiyonda, özellikle 0 ile 12 ay aralığında, özel sektör kredilerinden kaynaklanan yoğun bir ödeme profilinin öne çıkması dikkat çeken en önemli unsurlardan biri oldu.