Türkiye, suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadelede uluslararası standartları belirleyen Mali Eylem Görev Gücü (FATF) ile yürüttüğü beşinci tur karşılıklı değerlendirme sürecinde son aşamaya geldi. Geçtiğimiz yılın Kasım ayında başlayan yerinde incelemelerin ardından gözler, Türkiye’nin mali disiplin ve uygulama etkinliğini ortaya koyacak nihai rapora çevrildi. 2024 yılı Şubat ayında gri listeden başarıyla çıkan Türkiye’nin, bu yeni süreç sonunda yeniden benzer bir riskle karşılaşıp karşılaşmayacağı ekonomi çevrelerinde en çok merak edilen konuların başında geliyor.
MASAK ESKİ BAŞKANI DERELİ: GRİ LİSTE İHTİMALİ ÇOK DÜŞÜK
Sürecin detaylarına ilişkin teknik analizler, Türkiye’nin son yıllarda attığı adımların meyvelerini vermeye başladığını gösteriyor. Ekonomim gazetesinden Hüseyin Gökçe'nin haberine göre, Mali Suçlar Araştırma Kurulu (MASAK) Eski Başkanı Osman Dereli, Türkiye’nin yeniden gri listeye alınma ihtimalinin oldukça düşük olduğunu ifade etti. Dereli, değerlendirme heyetinin Türkiye’deki kamu kurumları ve finansal kuruluşlarla yaptığı kapsamlı görüşmelerden elde edilen ilk izlenimlerin olumlu yönde olduğunu belirtti. Önemli bir eksiklik tespit edilmediği sürece Türkiye’nin mevcut konumunu koruyacağı öngörülüyor.
DENETİM HEYETİ SAHADA KAPSAMLI İNCELEMELER YAPTI
FATF heyeti, geçtiğimiz Kasım ayında gerçekleştirdiği yerinde inceleme kapsamında sadece kamu otoriteleriyle değil, özel sektör temsilcileriyle de bir araya geldi. Heyet; MASAK, Adalet, Dışişleri, Ticaret bakanlıkları ile BDDK ve SPK gibi düzenleyici kurumların yanı sıra bankalar, sigorta şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da kapsayan geniş bir yelpazede denetimler yürüttü. Bu temaslarda özellikle mali istihbarat üretimi, soruşturma süreçleri ve kurumlar arası iş birliği mekanizmalarının kağıt üzerindeki düzenlemelerden ziyade uygulamadaki etkililiği mercek altına alındı.
MEVZUAT REFORMLARI VE UYGULAMA KAPASİTESİNDE CİDDİ ARTIŞ
Türkiye’nin dördüncü tur değerlendirme sürecinde yaşadığı aksaklıkların ardından hayata geçirdiği reformlar, beşinci tur için güçlü bir zemin hazırladı. MASAK’ın yetkilerinin genişletilmesi, idari para cezalarının artırılması ve terörizmin finansmanına yönelik mal varlığı dondurma mekanizmalarının etkinleştirilmesi, Türkiye’yi teknik uyum alanında üst seviyeye taşıdı. Adliyelerde kurulan suç gelirlerini aklama masaları sayesinde münhasır soruşturmaların sayısı artarken, adli süreçlerde MASAK’ın rolü daha belirgin hale geldi. Yapılan son güncellemelerle birlikte Türkiye, 40 teknik tavsiyenin neredeyse tamamında tam veya büyük ölçüde uyum sağladı.
NİHAİ KARAR HAZİRAN AYINDAKİ GENEL KURULDA VERİLECEK
FATF’ın beşinci tur değerlendirmesinde artık sadece yasal düzenlemelerin varlığına değil, bu düzenlemelerin sürdürülebilir bir etkinlikte uygulanıp uygulanmadığına bakılıyor. Türkiye’nin mali istihbarat analiz kapasitesi ve finans sektöründeki uyum kültürünün güçlenmesi, raporun olumlu gelmesi beklenen en güçlü yanlarını oluşturuyor. Ayrıca bu turdaki değerlendirme ekibinin Türkiye’nin hukuk sistematiğine daha yakın ülkelerden seçilmiş olması da sürecin daha dengeli ilerleyeceği beklentisini artırıyor. Değerlendirme heyetinin hazırlayacağı etkililik raporu, Haziran ayında yapılacak olan FATF Genel Kurulu’nda görüşülerek Türkiye’nin uluslararası mali sistemdeki konumu hakkında son sözü söyleyecek.