Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, ekonomi ve vergi alanında çok önemli düzenlemeleri içeren "Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" yasalaştı. Kabul edilen yeni kanunla birlikte, amme alacaklarının tahsilatından teknogirişim şirketlerine, yurt dışı kaynak girişinin teşvik edilmesinden İstanbul Finans Merkezi'ndeki muafiyetlere kadar geniş bir yelpazede köklü değişikliklere gidiliyor. Düzenleme, hem küresel yatırımcılar hem de yerli girişimciler için önemli fırsatları beraberinde getiriyor.

BORÇ TECİLİNDE 72 AY VADE VE 1 MİLYON LİRALIK TEMİNAT SINIRI

Yeni yasal düzenleme kapsamında, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'da dikkat çeken bir esneklik sağlanıyor. Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haciz işlemlerinin uygulanması borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlunun yazılı talebi ve teminat göstermesi şartıyla borçlar 72 ayı geçmemek üzere faizle tecil edilebilecek.

Borçlunun tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borç toplamı 1 milyon lirayı aşmadığı takdirde kendisinden teminat aranmayacak. Bu tutarın üzerindeki borçlarda ise 1 milyon lirayı aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi zorunlu olacak. Cumhurbaşkanı, bu teminat sınırını 10 katına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye yetkili kılınıyor.

YURT DIŞINDAN GELEN KAZANÇLARA 20 YIL BOYUNCA VERGİ MUAFİYETİ

Ülkeye yabancı kaynak girişini teşvik etmek amacıyla Gelir Vergisi Kanunu'na "Yurt dışından elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası" başlıklı yeni bir madde ekleniyor. Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, bu tarihten önceki son 3 takvim yılında Türkiye'de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla, yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları tam 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacak.

Bu kişilerin daha önce Türkiye'de gayrimenkul veya menkul sermaye iradı gibi nedenlerle mükellefiyetinin bulunması haklarına engel olmayacak. Bu kazançlar için yıllık beyanname verilmeyeceği gibi, yabancı ülkelerde ödenen vergiler de Türkiye'deki vergilerden mahsup edilemeyecek. Düzenleme, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşenlere uygulanacak. Ayrıca bu istisnadan yararlananların veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı yüzde 1 olarak belirleniyor.

TEKNOGİRİŞİM ÇALIŞANLARINA PAY SENEDİ DESTEĞİ VE YENİ KURALLAR

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterlere sahip teknogirişim şirketlerinde çalışan personele, işverenleri tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen pay senetlerine yönelik gelir vergisi istisnasında da sınır genişletiliyor. İstisnaya konu edilebilecek üst sınır, ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirleniyor.

Ancak bu senetlerin elde tutulma sürelerine göre kademeli bir vergi sistemi getiriliyor. Pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren ilk 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında yüzde 75'i, 5 ila 6 yıl arasında ise yüzde 25'i gecikme faiziyle birlikte işverenden tahsil edilecek.

NİTELİKLİ HİZMET MERKEZLERİ VE TRANSİT TİCARETE VERGİ İNDİRİMİ

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na eklenen "Nitelikli hizmet merkezi" tanımıyla, en az 3 farklı ülkede aktif olan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden kazanan sermaye şirketlerine dev avantajlar sunuluyor. Finansal danışmanlıktan dijital dönüşüme kadar geniş bir alanda hizmet veren bu merkezlerde çalışan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı gelir vergisinden muaf olacak. Bu oran, İstanbul Finans Merkezi ve belirli endüstri bölgelerinde 5 kat olarak uygulanacak.

Ayrıca, bu merkezlerin münhasıran yurt dışından elde ettikleri kazançlar ile yurt dışından alınıp Türkiye'ye getirilmeden yine yurt dışında satılan mallardan (transit ticaret) sağlanan kazançlara yüzde 95 oranında kurumlar vergisi indirimi uygulanacak. İstanbul Finans Merkezi ve uygun görülen endüstri bölgelerinde ise bu indirim oranı yüzde 100'e kadar çıkacak.

ÜRETİME YÜZDE 12,5 KURUMLAR VERGİSİ VE ASGARİ VERGİ DÜZENLEMESİ

Kurumlar Vergisi Kanunu'nda yapılan bir diğer stratejik değişiklikle, sanayi sicil belgesine sahip ve fiilen üretim yapan kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı yüzde 12,5 olarak uygulanacak. Bu indirimden yararlanan kazançlar için ayrıca ihracat kazançlarına uygulanan 5 puanlık indirim işletilmeyecek. Yeni oranlar, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde geçerli olacak.

Öte yandan, "Yurt içi asgari kurumlar vergisi" hükümlerinde de revizyona gidilerek; transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi'ndeki kazanç indirimlerinin, asgari kurumlar vergisi hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine imkan tanınıyor.

YURT DIŞI VE YURT İÇİ VARLIKLARIN EKONOMİYE KAZANDIRILMASI İÇİN YENİ SÜRE

Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz ve menkul kıymetlerini 31 Temmuz 2027'ye kadar banka veya aracı kurumlara bildirmeleri halinde, bu varlıklar hakkında hiçbir şekilde vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacak. Bildirilen varlıkların 2 ay içinde Türkiye'ye getirilmesi zorunlu olacak. Yurt içinde bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıklar da aynı tarihe kadar bildirilerek defterlere kaydedilebilecek.

Bilanço esasına göre defter tutanlar bu varlıkları pasifte özel bir fon hesabına alacak ve bu fon 2 yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek. Bankalar, bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 peşin vergi tahsil edecek; ancak varlıkların devlet iç borçlanma senetlerinde, vadeli hesaplarda veya girişim sermayesi fonlarında 1 yıldan 5 yıla kadar tutulması taahhüt edilirse vergi oranı yüzde 4 ile yüzde 0 arasında kademeli olarak düşürülecek. 2027 yılı başından itibaren yapılacak bildirimlerde ise bu oranlar yarım puan artırılacak.

START-UP'LARA "TEKNOGİRİŞİM ROZETİ" VE İSTANBUL FİNANS MERKEZİ'NE YÜZYILLIK DESTEK

Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından "Teknogirişim" rozeti alan halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmelerine dayalı şarta bağlı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'nun katı hükümleri uygulanmayacak.

Ayrıca kuluçka girişimcisi olarak dijital şirket kuranlar, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca TOBB ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nda yer alan ücret ve aidatlardan muaf tutulacak. İstanbul Finans Merkezi'ne yönelik de devasa adımlar atılarak, buradaki finansal kuruluşların kazançlarına sağlanan yüzde 100 kurumlar vergisi indiriminin süresi 2047 yılına kadar uzatılıyor. Finansal faaliyet harçları yönünden sağlanan 5 yıllık muafiyet süresi de 20 yıla çıkarılıyor ve gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları kapsayacak şekilde genişletiliyor.

MECLİS ÇALIŞMALARINA KISA BİR ARA VERİLDİ

Yoğun geçen oturumun ve kanun teklifinin maddeleri üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından, Danışma Kurulu'nun bugünkü birleşimin yapılmamasına yönelik önerisi kabul edildi. TBMM Başkanvekili Celal Adan, oylamaların tamamlanıp kanunun yasalaşmasının ardından, gündemdeki diğer teklif için komisyonun yerini almaması üzerine birleşimi kapattı. Meclis Genel Kurulu, bir sonraki oturumunu gerçekleştirmek üzere 2 Haziran Salı günü saat 15.00'te yeniden toplanacak.

⏱️ 8 MADDEDE HIZLI BAKIŞ: YENİ VERGİ PAKETİ NELER GETİRİYOR?

  • Borç Erteleme: Devlete olan borçlar, 1 milyon TL'ye kadar teminatsız, aşan kısımda ise yarı oranında teminatla 72 aya kadar taksitlendirilebilecek.

  • Yurt Dışı Kazanç İstisnası: Son 3 yıldır Türkiye'de yaşamayanların yurt dışı gelirleri 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf olacak ve veraset vergisi %1'e düşecek.

  • Teknogirişim Pay Senetleri: Çalışanlara verilen pay senetlerinde vergi muafiyeti üst sınırı brüt ücretin iki katına çıkarılırken, erken satışlarda kademeli vergi cezası uygulanacak.

  • Nitelikli Hizmet Merkezleri: En az 3 ülkede aktif olan küresel merkezlerin personel ücretlerine gelir vergisi istisnası, kurum kazançlarına ise %95 ila %100 vergi indirimi sağlanacak.

  • Üretime Düşük Vergi: Sanayi sicil belgeli üretim tesisleri ile tarımsal üretim yapan kurumların bu kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi %12,5'e indirilecek.

  • Varlık Barışı: Yurt dışındaki veya kayıt dışı yurt içindeki varlıklarını 31 Temmuz 2027'ye kadar bildirenler, %0 ile %5 arasında değişen vergi oranlarıyla incelemesiz şekilde ekonomiye kazandırabilecek.

  • Start-up Muafiyetleri: "Teknogirişim" rozetli halka açık olmayan şirketlerin sermaye artırımları kolaylaştırılacak ve yeni kurulan dijital kuluçka şirketleri 3 yıl boyunca oda aidatı ödemeyecek.

  • İstanbul Finans Merkezi: Merkezdeki kuruluşların %100 kurumlar vergisi indirimi 2047 yılına kadar uzatılırken, 5 yıllık harç muafiyeti 20 yıla çıkarılacak ve personel vergi indirimi genişletilecek.

Kaynak: AA