Avrupa Birliği (AB) müzakerecileri, Washington yönetimi ile yürütülen ticaret diplomasisinde çok önemli bir virajı daha döndü. Geçtiğimiz temmuz ayında taraflar arasında varılan mutabakatın en kritik halkasını oluşturan ve ABD ürünlerine uygulanan ithalat vergilerinin kaldırılmasını öngören yasal düzenleme üzerinde çarşamba günü geçici bir anlaşmaya varıldı. Brüksel'de sağlanan bu uzlaşmanın, AB menşeli ürünlerin ABD pazarında daha yüksek gümrük vergileriyle karşı karşıya kalmasının önüne geçecek hayati bir kalkan işlevi görmesi bekleniyor.
TEMMUZ MUTABAKATININ DETAYLARI
İki dev ekonomi arasında köprü kuran bu sürecin temelleri, geçen yılın temmuz ayında ABD Başkanı Donald Trump ile varılan mutabakata dayanıyor. Yapılan anlaşmanın şartları uyarınca Avrupa Birliği, ABD menşeli sanayi ürünlerinden alınan ithalat vergilerini tamamen sıfırlamayı taahhüt etmişti. Bunun yanı sıra AB kanadı, Amerikan tarım ve deniz ürünlerine de Avrupa pazarında ayrıcalıklı erişim hakları tanımayı kabul etmişti. Washington yönetimi ise bu tavizlere karşılık olarak, AB'den ithal edilen çoğu ürüne uyguladığı yüzde 15 oranındaki gümrük vergisini sürdürerek yeni ek vergileri masadan kaldırma sözü vermişti.
10 AY SONRA GELEN YASAL UZLAŞI
Söz konusu çerçeve anlaşmasının imzalanmasının üzerinden yaklaşık 10 ay gibi uzun bir süre geçtikten sonra, Avrupa Parlamentosu ve AB üyesi hükümetleri temsil eden Konsey nihayet ortak bir paydada buluştu. Taraflar, AB'nin vadettiği vergi indirimlerinin resmen yürürlüğe girmesini sağlayacak yasal metin üzerinde tam bir uzlaşı sağladı. Beş saat boyunca kesintisiz devam eden çetin müzakerelerin ardından netleşen metin, anlaşmanın geleceğini güvence altına alacak çok sert koruma tedbirlerini de içinde barındırıyor.
TRUMP'A KARŞI GÜVENLİK SUPABI VE GÜN BATIMI MADDESİ
Müzakerelerin en dikkat çekici çıktılarından biri, AB'nin kendisini sağlama alma çabası oldu. Avrupalı parlamenterler ve hükümet temsilcileri, Donald Trump'ın gelecekte anlaşmadan tek taraflı olarak dönmesi riskine karşı, AB'nin verdiği tavizlerin anında askıya alınmasını sağlayacak oldukça güçlendirilmiş hükümleri metne ekletmeyi başardı. Bununla da yetinilmeyerek, küresel ticaret dengelerini korumak adına anlaşmaya bir "gün batımı maddesi" dahil edildi. Buna göre, varılan bu tarihi anlaşma yeni bir yasal düzenleme ile yenilenmediği takdirde 2029 yılının sonunda kendiliğinden geçerliliğini yitirerek son bulacak.